Aşık Veysel’in Hayatı ve Eserleri

Aşık Veysel’in Hayatı ve Eserleri; Genellikle saz çalıp doğaçtan şiirler söyleyen ya da halk öyküsü anlatan kişiye aşık ya da halk şairi denir. Aşık Veysel de böyle bir halk şairidir. Aşık Veysel 1894 yılında Şatıroğlu yoksul bir çiftçi ailesinin çocuğu olarak Sivas’a bağlı Şarkışla ilçesinin Sivrialan köyünde doğdu. Henüz yedi yaşındayken geçirdiği çiçek hastalığı yüzünden bir gözü görmez oldu; öteki gözünü de bir kaza sonucu yitirdi.

Aşık Veysel'in Hayatı ve Eserleri

Avunması için eline verilen sazı çalmayı kısa zamanda öğrenerek türkü söylemeye başladı. Divriği’nin Çamşıh yöresinden Ali Ağa, saz ve söz bilgisini geliştirmesinde ona yardımcı oldu. Çevresinde köklü bir âşıklık ve halk müziği geleneğinin olması zamanla Veysel’de de deyişler söyleme isteği uyandırdı. Gezgin halk şairi geleneğine uyarak 1928’de yöredeki köy, kasaba ve kentleri dolaşmaya başladı.

Aşık Veysel 1931’de Sivas’ta düzenlenen Halk Şairleri Bayramı’nda adını daha geniş bir çevreye duyurma olanağı buldu. Cumhuriyet’in onuncu yıl dönümünde yazdığı “Destan”, büyük ilgi gördü. Atatürk tarafından da çok beğenilen bu şiiri okumak amacıyla yaya olarak üç ayda Ankara’ya gitti. Burada devletin ileri gelenleri ile aydınların ilgisini çekti.

Bu yıllarda büyük kentlerde saz çalıp, şiir söyleyerek türkü okuyan Aşık Veysel, halk edebiyatına ilgi duyan aydınların da yardımıyla bilgi ve kültürünü artırdı. Art arda yaptığı radyo programlarıyla geniş halk kitleleri tarafından tanınıp sevildi.

Halkevleri Genel Merkezi’nin çıkardığı Ülkü dergisinde şiirleri yayımlandı. 1942 – 1944 yıllarında Arifiye, Hasanoğlan ve Çifteler köy enstitülerinde halk türküleri ve saz öğretmenliği yaptı. Türk diline katkıları nedeniyle 1965’te Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından aylık bağlanan Aşık Veysel, doğduğu köy olan Sivrialan’da 21 Mart 1973’te öldü. Anısını yaşatmak amacıyla köyüne bir anıt dikilmiş ve doğduğu ev müzeye dönüştürülmüştür.

Doğa, aşk ve toplumsal konular üzerine deyişleri olan Aşık Veysel hemen hemen bütün şiirlerinde yalın bir dilin en yetkin örneklerini vermiştir. Günlük konuşma diliyle söylediği şiirlerinde yöresel dilin özelliklerini de korumuştur. Çocukluğundan beri görme duyusunu kullanamamasının eksikliğini çok zengin bir dil ve duygu yoğunluğuyla aşmıştır.

Kimi şiirlerinde demokrasi ve yurt sevgisini, kimi şiirlerinde kardeşlik ve barış duygusunu işler.

Aşık Veysel’in Bazı Eserleri

1944 yılında Deyişler ve 1950 yılında Sazımdan Sesler adlı küük kitaplarda tolanan şiirleri daha sonra 1970 yılında Doslar Beni Hatırlasın adıyla yayımlandı.

Kara Toprak Şiiri

Dost dost diye nicesine sarıldım
Benim sâdık yârim kara topraktır
Beyhude dolandım boşa yoruldum
Benim sâdık yârim kara topraktır
Nice güzellere bağlandım kaldım
Ne bir vefa gördüm ne fayda buldum
Her türlü isteğim topraktan aldım
Benim sâdık yârim kara topraktır

Koyun verdi kuzu verdi süt verdi
Yemek verdi ekmek verdi et verdi
Kazma ile döğmeyince kıt verdi
Benim sâdık yârim kara topraktır

Âdem’den bu deme neslim getirdi
Bana türlü türlü meyva yedirdi
Her gün beni tepesinde götürdü
Benim sâdık yârim kara topraktır

Karnın yardım kazmayınan belinen
Yüzün yırttım tırnağınan elinen
Yine beni karşıladı gülünen
Benim sâdık yârim kara topraktır

İşkence yaptıkça bana gülerdi
Bunda yalan yoktur herkes de gördü
Bir çekirdek verdim dört bostan verdi
Benim sadık yârim kara topraktır

Havaya bakarsam hava alırım
Toprağa bakarsam dua alırım
Topraktan ayrılsam nerde kalırım
Benim sâdık yârim kara topraktır

Dileğin var ise iste Allah’tan
Almak için uzak gitme topraktan
Cömertlik toprağa verilmiş Hak’tan
Benim sâdık yârim kara topraktır

Hakikat ararsan açık bir nokta
Allah kula yakın kul da Allah’a
Hakkın gizli hazinesi toprakta
Benim sâdık yârim kara topraktır

Bütün kusurumuzu toprak gizliyor
Merhem çalıp yaralarım düzlüyor
Kolun açmış yollarımı gözlüyor
Benim sâdık yârim kara topraktır

Her kim ki olursa bu sırra mazhar
Dünyaya bırakır ölmez bir eser
Gün gelir Veysel’i bağrına basar
Benim sâdık yârim kara topraktır

Uzun İnce Bir Yoldayım Şiiri

Uzun ince bir yoldayım
Gidiyorum gündüz gece
Bilmiyorum ne haldeyim
Gidiyorum gündüz gece

Dünyaya geldiğim anda
Yürüdüm aynı zamanda
İki kapılı bir handa
Gidiyorum gündüz gece

Kırkdokuz yıl bu yollarda
Ovada dağlarda çöllerde
Düşmüşüm gurbet ellerde
Gidiyorum gündüz gece

Şaşar Veysel iş bu hale
Kah ağlaya kah güle
Yetişmek için menzile
Gidiyorum gündüz gece

Uyandım Kuşların İnce Sesine Şiiri

Uyandım kuşların ince sesine
Seherle birlikte iniler durur
Ses verdim sesine bilircesine
Aşıkın derdini yeniler durur.

Baharda çağlayan bulanık sular
Durmadan kendini taşlara çalar
Eşinden ayrılmış bir geyik meler
Dağlar sadâ verir iniler durur

Veysel de yaralı geyik gibidir
Kapalı dertlere höyük gibidir
Ne sarhoştur ne de ayık gibidir
Sinesi kös gümüler durur.

Kardeşim Şiiri

Beni hor görme kardeşim
Sen altınsın ben tunç muyum?
Aynı vardan var olmuşuz
Sen gümüşsün ben saç mıyım?

Ne var ise sende bende
Aynı varlık her bedende
Yarın mezara girende
Sen toksun da ben aç mıyım?

Topraktandır cümle beden
Nefsini öldür ölmeden
Böyle emretmiş yaradan
Sen kalemsin ben uç muyum?

Tabiata Veysel aşık
Topraktan olduk, kardaşık.
Aynı yolcuyuz yoldaşık
Sen yolcusun ben bac mıyım

Vatan Sevgisini İçten Duyanlar Şiiri

Vatan sevgisini içten duyanlar
Sıtkı ile çalışır benimseyerek
Milletine, Ulusuna uyanlar
Demez neme lazım, neyime gerek

Her ferdin hakkı var, bizimdir Vatan
Babamız, dedemiz döktüler al kan
Hudut boylarında can verip yatan
Saygıyla anarız, şehit diyerek

Vatan aşkı ile çalışan kafa
Muhakkak erişir öndeki safa
Tesir nüfuz olur her bir tarafa
Herkes onu büyük tanır severek

Olmak istiyorsan dünyada mesut
Hakka, halka yarayacak bir iş tut
Çalıştır oğlunu, kızını okut
İnsan olmak için okumak gerek

Vatan bizim, ülke bizim, el bizim
Emin ol ki her çalışan kol bizim
Ayyıldızlı bayrak bizim, mal bizim
Söyle Veysel öğünerek, överek.

Aşık Veysel’in Hayatı ve Eserleri hakkında makalemiz hakkında görüş ve önerileriniz için yorumlarınızı bekliyoruz. – ANTBİLGİ

KAYNAK : TEMEL BRİTANNİCA ANSİKLOPEDİSİ – ANTBİLGİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir