ANTALYA-ASPENDOS TİYATROSU VE HİKAYESİ

Aspendos Tiyatrosu, büyüklüğü, sağlamlığı ve görkemli sahne binasıyla Anadolu antik tiyatro yapıları içinde benzersiz bir örnektir. Antalya’nın Serik ilçesinin Belkıs Köyü yakınlarında bulunan bu antik kent 2. Yüzyılda Marcus Aurelius döneminde(161-180) yapılmıştır.

Image by Ben_Kerckx on Pixabay

Bu anıt-yapının hoş ve ilginç bir hikayesi var: Aspendos kralının kızı Belkıs’ın evlenme çağı gelir. Kral, kızını şehrin en güzel armağanı verenle evlendireceğini ilan ederek bir yarışma açar ve bu yarışma sonucunda Aspendos su kemerini birinci seçecekken, bir de bir tiyatro inşa edildiği haberini alır; yeni tiyatroya gider, basamaklara oturur. Birden, “Kral kızı benim olmalıdır” diye bir ses duyar. Sahneye baktığında, aslında tiyatronun mimarı Zeno’nun kendi kendine konuştuğunu görür. Akustik o kadar mükemmeldir ki, fısıltılar bile tiyatronun her yerinden rahatlıkla duyulabiliyordur. Aspendos kralı, kızını sonunda bu mimarla evlendirir. Hikaye ne kadar doğru bilinmez, ama sahne binasının güney duvarındaki konsol üzerindeki yazıttan yola çıkarak yapının mimarının Theodoros’un oğlu Zeno olduğunu biliyoruz.

Image by Team-rag on Pixabay

15-20 bin kişilik oturma yerlerine sahip tiyatronun sahne binası, ahşap sahnenin ve onun gerisindeki duvarı süsleyen  heykeller ve sütunların dışında, neredeyse eksiksiz bir şekilde günümüze ulaşmış durumda.

on Pixabay

İki uçtaki merdivenler ve cavea adı verilen oturma yerleri üzerindeki 58 sütun ve kemerden oluşan galeri ise onarım görmüştür.

Yapıda kullanılan ana malzeme kalitesiz bir tür konglomera olsa da oturma sıraları,döşemeler ve kaplamalarda mermer kullanılmış.


 on Pixabay

Gladyatör oyunları için de hizmet vermiş olan tiyatro, Selçuklular döneminde ikametgah olarak kullanılmış. Alaeddin Keykubad(hük. 1221-1237), sahnenin büyük merdiven kulesinin içini figürlü çinilerle kaplayıp köşk haline getirmiş.Atatürk, 1930’daki ziyareti sırasında tiyatronun onarılıp yeniden kullanılması emrini vermiş.

Image by Ben_Kerckx on Pixabay

Günümüzde ise her yıl düzenli olarak Uluslararası Aspendos Opera ve Bale Festivali’ne ev sahipliği eden tiyatro, 2008 yılında tekrar restorasyona uğradı.

Antik tiyatronun üst kısımında antik bir şehir bulunmaktadır. Tiyatronun yanından başlayan bir patikadan ulaşılan acropolis’te karşılaşılan ilk yapı, 27X105 metre ölçülerindeki bazilikadır. Bazilika, Romalılar tarafından icat edilen mimari bir yapıdır. 

Bazilikanın güneyinde, şehirdeki ticari, sosyal ve politik faaliyetlerin merkezi olan üç yanı evlerle çevrili agora vardır. Batıya doğru gidildiğinde, az ileride, stoanın arkasında hepsi bir sırada olan eşit büyüklükte on iki dükkan vardır. Agoranın kuzeyinde, bugün sadece ön duvarı ayakta duran nymphaeum vardır.

KAYNAK: 100 MİMARİ ŞAHESER (MELTEM CANSEVER)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir