Bayezid Camii Tarihi ve Önemli Özellikleri

Bayezid Camii, İstanbul‘da Beyazıt Meydanı’nda Padişah II. Bayezid‘in 1501-1506 yılları arasında yaptırdığı camiidir. Osmanlı klasik dönem mimarlığının ilk örneklerinden olan Bayezid Camisi‘nin mimarlığını Yakup Şah’ın yaptığı düşünülüyor.

Bayezid Cami

Caminin önünde, üç kapıyla dışarıya açılan kare biçimli ve revaklı bir avlu bulunur. Avluda yeşil, pembe, kırmızı ve gri renkli granitten yontulmuş 22 sütun vardır. Avluyu çevreleyen revağın üzerini 24 kubbe örtmektedir. Tabanı mermerle döşeli avlunun ortasında, renkli sekiz sütunlu çevrelenmiş, abdest almak için kullanılan suyun aktığı muslukları ve ortasında fıskiyesiyle bir şadırvan bulunur. Sekiz yeşil mermer sütun üzerindeki kubbeyi IV. Murad yap­tırmıştır. Ayrıca bu avluda, 20. yüzyılın başlarına kadar Ramazan aylarında, her çeşit malın satıldığı esnaf sergileri kurulurdu.

Tabhane bölümleri plan olarak, bir or­ta kubbenin iki yanında ikişer küçük kub­beden meydana gelmiştir. Küçük kubbele­rin ara kemeri, orta kubbenin kemerine basmaktadır. Merkezi bir kapıdan girilen kanatlar arasındaki geçide rağmen ayrı bir hacim tesiri yapmaktadır. Burası, Ev­liya Çelebi’nin belirttiğine göre, misafir­ler için yapılmış ve caminin sağ ve solunda bulunan iki ayrı binadır. Daha sonra bu tabhaneler camiye bağlanmış ve böylece cami iki taraftan genişletilmiştir.

Cami taç kapısının üzerindeki yarım kubbede caminin yapılış tarihi yazılıdır. Caminin ana yapısı kare planlıdır. Orta kubbe, adına fil ayağı denen dört büyük sütun üzerine oturtulmuştur. Ayrıca ön ve arkada iki yarım, yanlarda da bir sıra dörder küçük kubbeyle tavan boşluğu genişletilmiştir. Caminin ‘sahın’ denilen merkez bölümünün iki yanında, buraya kemerlerle bağlı yan bölümler yer alır.

Caminin birer şerefeli iki minaresi vardır. Renkli taşlarla ve yazılarla bezeli olan minarelerin güneyde olanı özgün bezemelerini korumakla birlikte, kuzeyde olanı fazla onarım gördüğü için eski görünümünü koruyamamıştır.

Bayezid Camii İç Özellikleri

Caminin iç alanı 37.02 ve 37.06 X 36.80 m. olarak ölçülmüştür. Ayrıca son cemaat ye­ri duvarında 136 cm’lik altı tane girinti bu­lunmaktadır. Buralar set halinde yüksek olup iki tanesinde üst mahfele çıkılacak merdivenler bulunmaktadır. Harim’in üç yanında 2.30 m. kalınlığında duvarlar var­dır. Yine burada sağa ve sola açılan birer kapı bulunuyor. Bunlar az derin ve sade bir çerçeve içinde sivri kemerli bir girinti ha­lindedir. Ahşap olan kapılarda geometrik oyma desenler yer almaktadır. 

Mihrabın üzeri yarım kubbe ile örtülmüş olup mihrabın sağında ise padişahlara ayrılmış, çevresi parmaklıklı ve kafesli yüksekçe bir yer olan hünkar mahfili bulunmaktadır.

Camide, kanatlar hariç, altta 12 pen­cere vardır. 30 cm genişliğinde bir süvenin çevresinde 37,5 cm.lik bir sıva çerçeve ile zenginleştirilmiştir. Benzerine az rastla­nan bir şekilde, kemer aynaları bu camide boş bırakılarak içte ve dışta şebekeler kul­lanılmıştır. Pencere kanatları hemen hepsi aynı örnekte, üç parçalı ahşap ve yazısız­dır. Kuşakları, pirinç düğmeleri ve çinisi durmaktadır.

 Hünkâr mahfili, harîmin sağ köşesindedir. Dışardan 12 basamaklı bir merdiven ve kapı ile gi­rilmektedir. Dışarda, buraya isabet eden pencere önüne sütunlar oturtularak balkon gibi bir kısım meydana getirilmiştir. İçerde 10 adet yuvarlak, çeşitli renk ve ebatlar­da sütun üzerinde bulunmaktadır. Sütun başlıkları oldukça güzeldir. Korkuluk mer­mer şebekelidir. Hünkâr mahfili avlusun­da, sonraları bir havuz yapılmış, ihata du­varındaki kapı da son devirlerde form ola­rak değişiklik göstermiştir.

Bayezid Türbesi

Caminin mihrap tarafında, sağda ve pencere hizasında Sultan II. Bayezid’in türbesi bulunmaktadır. Solundaki türbe ise kızı Selçuk Hatun’undur. Vakfiyede, cese­dinin şeriat hükümlerine göre, Eyüp Sultan Türbesi yakınına defnedilmesi istenmişse de oğlu Yavuz Sultan Selim, babası için bu türbeyi yaptırarak, buraya defnettirmiştir. Türbe sekiz kenarlıdır ve beyaz köfeki ile yapılmıştır.

KAYNAK: TEMEL BRİTANNİCA ANSİKLOPEDİSİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir