BAZİLİKA

Bazilikalar, özgün halinde ilk olarak Atina pazar yerinde baş yargıç Basile’in içinde adalet uygulamaları yaptığı yapıdır. Roma döneminde de Bazilikalar adaletin sağlandığı yapılar olmuşlardır. Bazilikalar, Hristiyanlık öncesi yapılarda dini niteliği olmayan bir toplanma yeri özelliği gösterir.

Genellikle dikdörtgen planlı olan bu yapıların kısa tarafında hakimin oturacağı bir yer ve içine imparatorun veya herhangi bir ilahın heykelinin yerleştirildiği yuvarlak bir hücre bulunur. Salon, ahşap çatıyı taşıyan iki sıra sütunlu üç sahna ayrılır.

Bazilikalar sonraları, Erken Hristiyan ve Orta çağ mimarilerinde yan geçitleri bulunan galerili veya galerisiz kilise denilen bazilikal planlı kiliselere örnek olmuşlardır.

Bir bazilikanın biçimi; Ortada uzun ve yüksek bir koridor, iki yanda daha alçak iki koridor şeklindedir. Bazilikalar dolayısıyla haç planlı değildir. Bazilikal planda ölçü birimi genellikle transept karesidir. Bazilikal plan tipi Gotik Sanat döneminde doruk noktasına ulaşmıştır.

Kubbeli Bazilika, Orta Nefin üzeri kubbe ile örtülü bazilikadır. İstanbul’da bulunan Jüstinyen dönemi yapısı olan Aya İrini kilisesi bir kubbeli bazilikadır.

Düzme Bazilika, Orta Nefi doğrudan ışıklandıran pencereli bulunmayan bazilika çeşididir. Bu bazilikalarda Narteks denilen giriş bölümü, Orta Nef ve Yan Nefler bulunur. En sonda ise yuvarlak bir Apsit bulunur.

KAYNAK: ANSİKLOPEDİK MİMARLIK SÖZLÜĞÜ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir