Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Tarihi ve Yapısı

Birleşik Arap Emirlikleri, Orta Doğu ülkelerinden birisi olup Arap Yarımadası üzerinde bulunur. Yaklaşık 10 milyon nüfusu olan BAE’ nin başkenti Abu Dabi’dir. Umman ve Suudi Arabistan’la komşu olan ülke. BAE; Abu Dabi, Dubai, Acman, Füceyre, Resü’l-Hayme, Şarika ve Ummül-Kayveyn adlı yedi emirlikten oluşmaktadır.

Yüz ölçümü yaklaşık 83.600 km2 olan ülkenin nüfus bakımından en yoğun emirliği Dubai Emirliği’dir. Bu bölge 1873-1947 yılları arasında İngiliz Doğu Hindistan şirketi, 1971 yılına kadar ise İngiliz Dış işleri Bakanlığı tarafından yönetildi. 1971’de İngilizler körfezden çekilince emirlikler ”Birleşik Arap Emirlikleri” adı altında bir federasyon oluşturdu. Bu yüzden 2 Aralık 1971 tarihi bağımsızlık günü olarak milli bayram ilan edildi.

Körfez ülkelerinden biri olan BAE nüfusunun; %25’i Hindistanlı, %13’ü Pakistanlı, %12’i Mısırlı, %7’si Bangladeşli, %6’sı Filipinli, %4’ü İranlı, %3’ü Sri Lankalı,%15’i ise Avrupalı, ABD’li, Kanadalı, İngiltereli, Afganistanlı, Nepalli vatandaşlardan oluşur. Ülkenin Resmi dili Arapça’dır. Ayrıca İngilizce’de yaygın olarak kullanılır.

BAE topraklarında çöl iklimine yakın tropik iklim hakimdir. Yazları ortalama sıcaklık 40-45 dereceye ulaşır, kışları nispeten serindir. Ani hava değişiklikleri ve kum fırtınaları sık yaşanır. Yağış miktarı kıyılarda az olup, iç bölgelere doğru artış gösterir. Ülkenin %97’si çöldür.

Ülkenin resmi para birimi BAE dirhemi’dir. Dünya’nın en büyük 30. ekonomisine sahip ülkede kişi başına düşen milli gelir ise Dünyada 6. sıradadır. Ülkede asgari ücret yoktur ve her emirliğin kendine has kuralları vardır. Petrol ve doğal gaz ülkenin önemli gelir kaynağıdır. Dünya petrol üretiminin %5’i BAE’de yapılmaktadır.

BAE Siyasi Yapısı

Birleşik Arap Emirlikleri federasyonunun kuruluşundan bugüne dek Devlet başkanı Abu Dabi Emiri, Başbakanın ise Dubai emiri olması yönünde yazılı olmayan bir anlaşma vardır. Bu yüzden bu ülkede siyasi parti varlığı söz konusu değildir. BAE devlet başkanı yasama ve yürütme yetkisine sahiptir.

Yedi emirliğin emirlerinden oluşan Yüksek konsey, BAE’deki en üst düzey yetkiye sahiptir ve karar organıdır. 40 üyeden oluşan ”Federal Ulusal Konsey” ise bir çeşit danışma meclisi hüviyetindedir. Dış politika, güvenlik ve askeriye ile ilgili hususlar da Abu Dabi emirliğinin uhdesindedir. Ülke topraklarının %90’ını Abu Dabi emirliği teşkil etmekte, ikinci büyük emirlik olan Dubai ise ülkenin ticaret merkezi konumundadır.

BAE Yapısındaki Emirlikler

Abu Dabi

Abu Dabi, Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkentidir. Basra Körfezi kıyısında yer alan şehrin nüfusu yaklaşık 1.5 milyon civarındadır. 1971 yılında başkent olan Abu Dabi petrol gelirleri sayesinde günümüzde modern bir şehir haline gelmiştir. Dünyadaki petrol rezervleri bakımından çok zengin topraklara sahiptir.

Abu Dabi Arapçada ”Ceylan Toprakları” anlamına gelmektedir. Efsaneye göre şehrin kuruluşu genç bir ceylanın bir kavme temiz suya giden yolda önderlik etmesi ile başlamıştır. Abu Dabi, dünyanın en gözde turizm noktaları arasındadır. Şehrin tarihi yapısı ise harika, görkemli camiler, saraylar ve kaleleri ile oldukça değerli konumdadır.

Dubai

Dubai, 1900’lü yıllarda küçük bir balıkçı ve liman kasabasıydı. 1930’larda Dünya Genel Ekonomik Krizinin, Dubai İnci Piyasasını da etkileyerek çökmesine yol açmasından uzun bir süre sonra 1969’da Dubai’de petrol bulunarak Dünya’ya ihraç edilmeye başlandı.  Dubai, Birleşik Arap Emirlikleri’nin en yüksek nüfusuna ve 4,114 km² ile Abu Dabi’den sonra ikinci en geniş yüz ölçümüne sahip Emirliği’dir.

Dubai günümüzde gökdelenleri ve lüks yaşantısı ile en ilgi çeken şehirlerden birisidir. Dünyadaki her 4 kule vinçten 1’i bu şehirde bulunmaktadır. Şehirdeki bazı polis arabalar Ferrari ve Mclaren markadır. Dubai’de bulunan 163 katlı Burj Al Khalifa, dünyanın en uzun binasıdır. Yüksekliği 830 metre olan bina inşaatı 2006’da başlamış 2010’da bitmiştir. İnşaatta 100 farklı uyruktan 12 bin işçi çalışmaktadır.

Acman

Acman veya Ucman, Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) oluşturan yedi emirlikten en küçüğüdür. Üç bölümden oluşan emirliğin Basra Körfezi kıyısındaki ana bölümü, bütünüyle Şerce Emirliği’yle çevrilidir. Acman’ın yüz ölçümü sadece 260 km2‘dir.

Acman’da inşası Ortaçağ’a kadar uzanan tarihî bir kale bulunmaktadır. 1928-1981 yılları arasında emîr olan Şeyh Râşid b. Humeyd bu kalede oturmakta ve emirliğin yönetimini buradan yürütmekteydi. 

Füceyre

Füceyre, Basra Körfezine kıyısı bulunmayan tek emirliktir. 1150 km²’lik yüz ölçümüyle Birleşik Arap Emirlikleri’nin 4. büyük emirliğidir. Yaklaşık nüfusu 150.000’dir. Yaygın olarak balıkçılık yapılan şehre Dubai’den kolaylıkla ulaşılabilmektedir. 1150 km2 yüz ölçümündeki toprakları kuzeydoğudan Umman Sultanlığı’na bağlı Müsendem yarımadasına, güneydoğudan ise yine Umman’ın Bâtıne bölgesine komşudur.

1984’te iki Kanada petrol şirketine Füceyre açıklarında petrol arama izni verildi. Bakır, krom, mermer, asbest, talk ve magnezyum gibi yer altı zenginliklerine sahip olan Füceyre’de günlük 1600 ton kapasiteli bir çimento fabrikası, bu fabrikaya bağlı yılda 3 milyon ton kapasiteli bir mıcır tesisi, seramik, otomobil lastiği imalathaneleri ve modern bir liman bulunmaktadır.

Resü’l-Hayme

Resü’l-Hayme, Umman Burnu üzerinde konumlanır. Kuzey kesiminde Basra Körfezi ile 56 km’ye varan bir kıyı şeridi vardır. Yüz ölçümü 1.700 km² kadar olan emirliğin merkezi, tek kentsel yerleşimi olan Resü’l-Hayme’dir.

Son dönemde Resü’l Hayme yükselen bir yıldız olarak seyahat severler arasında ön plana çıkmaya başladı. Birbiri ardına açılan lüks ve ihtişamlı oteller, geniş plajlar ve konfor adına her şeyin sunulmasıyla popüler hale gelen Resü’l Hayme, Dubai havaalanına 45 dakika mesafededir.

Şarika

Şarika veya Şarca, Birleşik Arap Emirlikleri’nin, Dubai-Şarika-Acman Metropoliten Alanı’nın bir parçasını oluşturan 3. büyük ve en kalabalık kentidir. 18. yüzyıldam günümüze dek Kasımi Hanedanı tarafından yönetilen kent, kültür ve sanayi merkezi olarak bilinmektedir.

Şehirde Şarika Emiri’nin isteğiyle kültürel enstitüler açılmış ve kültürel mirasın korunması adına bazı kurallar koyulmuştur. Ayrıca şehir 1998 yılında Arap Dünyası’nın Kültürel Başkenti seçilmiştir.

Ummül-Kayveyn

2003 yılı itibarı ile BAE’ nin en düşük nüfusunu barındıran Emirlik olarak 62.000 kişi yaşamakta ve 750 km2 alana sahiptir. 1775’ te, Mualla hanedanının kurucusu El Ali kabilesinden gelen Şeyh Majid Al Mualla Ummül-Kayveyn’ de bağımsız bir şeyhlik kurdu. 8 Ocak 1820’ de, Şeyh I. Abdullah, Osmanlı’ ya karşı İngiltere himayesini kabul eden Genel Denizcilik Antlaşmasını Acman, Dubai, Resü’l-Hayme ve Şarika emirlikleri ile birlikte İngiltere ile imzaladı. Çünkü bu bölge Hindistan yolu için çok önemli bir konumdaydı.

FOTOĞRAF: PİXABAY KAYNAK: VİKİPEDİ, GENEL BİLGİ ANSİKLOPEDİLERİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir