Biyografi Nedir?

Biyografi, belli bir alanda tanınmış kişilerin hayatlarının anlatıldığı yazılardır. Aynı zamanda Hayat hikayesi veya yaşam öyküsü de denir.

Biyografi yazmadan önce biyografisi yazılacak insanın hayatı hakkında geniş bir araştırma yapmayı gerektirir. Ele alınan kişinin hayatı, en ilginç yönleriyle ve ayrıntılı olarak incelenir. Kişinin yaşadığı dönem, çevresi, hayat şartları eserleri ve yaptığı işler birlikte ele alınır.

Söz konusu kişi hakkında bilgi verecek her kişi ve her türlü kaynağa başvurulmalıdır. Ayrıca hayatı konu edilecek kişiye nesnel yaklaşılmalı ve olaylar anlatılırken yansız bir tutum sergilenmelidir.

Olaylar üçüncü kişinin ağzından anlatılır. Biyografide açık ve anlaşılır bir dil kullanılır, söz oyunlarına çok fazla başvurulmaz.

Eski edebiyatımızda bu Biyografi yazılarına ”Tercüme-i Hâl” denirdi. Şairlerin hayatının anlatıldığı ”Şuara Tezkireleri” de biyografi türündeki eserlerdir. Türk edebiyatındaki ilk tezkire, Ali Şir Nevai’nin yazdığı Mecalisü’n-Nefais adlı eserdir.

Türk edebiyatında ilk biyografik eser, Malik Bahşi ’nin, Feridüddin Attar’dan çevirdiği ”Tezkiretü’l-Evliya” adlı eserdir.

Biyografi Çeşitleri

Otobiyografi: Bir kimsenin kendi hayat hikayesini yazdığı eserlerdir. Doğumdan itibaren otobiyografinin yazıldığı ana kadar kişinin yaşadığı gelişmelerden anlatılmaya değer olanlar Otobiyografi de anlatılır.

Portre: Bir yazarın, etkilendiği, beğendiği birinin karakter özelliklerini, belirgin yanlarını veya aralarında geçen ilginç olayları anlattığı üç beş sayfalık yazılardır. Dış görünüşten bahsedilirse fiziki portre, karakter özelliklerinden bahsedilirse ruhsal portre adını alır.

Nekroloji: Ölümünün üstünden fazla süre geçmemiş kişilerin hayatının iyi, güzel ve olumlu yanlarını alarak onu anmak amacıyla yazılan yazılardır.

Monografi: Ünlü kişilerin hayatlarını konu alan, bunları roman tarzında işleyen edebi yazılardır. Bu tip eserler ”Biyografik roman” olarak da adlandırılır.

Bilimsel Biyografi: Konu aldığı kişinin hayatını yorumlayarak ortaya koyduğu düşünce ve eserleri ayrıntılı bir şekilde inceleyerek ortaya koyar.

Başlıca Eserler

Recaizade Mahmut Ekrem: Kudemadan Birkaç Şair

Muallim Naci: Osmanlı Şairleri

Beşir Fuad: Victor Hugo

Mithat Cemal Kuntay: Namık Kemal, İstiklal Şairi Mehmet Akif Ersoy

Beşir Ayvazoğlu: Peyami

Şevket Süreyya Aydemir: Suyu Arayan Adam (otobiyografi)

Aziz Nesin: Böyle Gelmiş Böyle Gitmez

Kenan Akyüz: Tevfik Fikret

Mehmet Kaplan: Namık Kemal Hayatı ve Eserleri

Abdülhak Şinasi Hisar: Yahya Kemal’e Veda, Ahmet Haşim Şiiri ve Hayatı

Yakup Kadri Karaosmanoğlu: Ahmet Haşim, Atatürk

Şevket Süreyya Aydemir: Tek Adam, İkinci Adam, Menderes’in Dramı

Tahir Alangu: Ülkücü Bir Yazarın Romanı Ömer Seyfettin, Oğuz Atay: Bir Bilim Adamının Romanı, Yusuf Ziya Ortaç: İsmet İnönü Biyografi türünde yazılmış romanlardır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir