BOKSİT NEDİR?

Boksit, tortul kayalardandır. Bileşiminde alüminyum, oksijen ve hidrojen vardır. Boksit, saf alüminyum elde etmede kullanılan maden filizidir. Beyaz, gri bazen sarı ya da kırmızı renkte olup, toprağımsı, kil görünümündedir.

Boksit, 1821 yılında Fransız jeolog Pierre Berthier tarafından Güney Fransa’daki Les Baux köyü yakınlarındaki Provence bölgesi yakınlarında keşfedildi.

Oluşumlarına göre iki tür boksit cevheri vardır. Birinci tür silikatlı kayaçlardaki silis, alkali ve toprak alkali minerallerin ayrışması ve suyla ortamdan uzaklaşması sonucu oluşur. Bu tür boksitlere silikat boksitleri adı verilir. Bu tür boksitler daha çok tropikal iklimlerde rastlanır. İkinci türdeki boksitler ise kalk boksitleri’dir. Alüminyum içeren asitli suların kalkerli yüzeylerden geçerken nötrleşmesi ve alüminyum iyonlarının ortamda çökelmesi yoluyla oluşur. Türkiye’de bulunan türleri 2. türdendir.

Boksit en çok Gine ve Avustralya’da bulunuyor. Afrika, boksit bakımından çok zengin topraklardır. Önde gelen boksit üreticisi ülkeler ise Avustralya, Çin, Brezilya, Hindistan, Gine, Jamaika, Rusya, Kazakistan, Malezya, Surinam ve Yunanistan’dır.

Türkiye de batı Toroslar arasındaki boksit yatakları işletilmekte ve Seydişehir’de kurulan fabrikada işlenmektedir. Zonguldak çevresinde de Boksit yatakları bulur. Boksit rezervleri genellikle yer kabuğunun yüzeyine yakın bölgelerde bulunur.

BOKSİT NERELERDE KULLANILIR?

Boksit, alüminyumun ham maddesidir. Dünya Alüminyum ihtiyacının %90’nı Boksit’ten karşılanır.

Dünyada alüminyum üretiminin yüzde 70’i boksite uygulanan Bayer yöntemi ile yapılır. Bu kimyasal proses yöntemi ile boksit alüminaya kadar rafine edilir. Daha sonra alümina Hall-Heroult yöntemi ile saf alüminyum metali elde edilir.

Vanadyum ve galyum gibi elementler Boksitten karşılanır.

Ateşe dayanıklı refrakter tuğla, çimento gibi yapı malzemeleri üretiminin yapı taşıdır.

Ayrıca Uçak sanayisi, otomotiv, ev aletleri, elektrikli aletler, aşındırıcılar, kimya sanayisi, metalürjik uygulamalar, döküm maddeleri, zımpara kâğıdı ve tozları, ham şeker üretimi, demir ve krom üretimi, yüksek fırınlar, petrol ve doğalgaz sondajları, sentetik mullit, döküm maddeleri, alüminyum sülfat, sodyum alüminat üretiminde Boksit kullanılır.

KAYNAK: GENEL BİLGİ ANSİKLOPEDİSİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir