Bursa Ulu Cami Tarihi ve Yapısal Özellikleri

Bursa Ulu cami çok ayaklı ve çok kubbeli yapısıyla Osmanlı cami mimarisinin farklı ve anıtsal olarak en yetkin yapılarından biridir. Bursa şehir merkezinde Atatürk Caddesi üzerinde bulunan tarihi cami Yıldırım Bayezid tarafından 1396-1400 yılları arasında yaptırılmıştır.

Yıldırım Beyazıd Ulu Cami’yi Niğbolu savaşı sonrası zafer şükrü niyetine yaptırmıştır. Osmanlı erken dönem eserlerinden biri olan Ulu Cami’nin mimarı Ali Neccar’dır. Sonraları 1. Mehmed tarafından onartılmış ve 1421 yılında ibadete açılmıştır.

Ulu Cami’nin Yapısal Özellikleri

Dikdörtgen planlı cami, 68 x 59 metre boyutlarında olup 20 kubbe ile örtülüdür. Sekizgen kasnaklara oturan kubbeler mihrap duvarına dik beş sıra halinde dizilidir. Mihrap bölümünde daha yüksek olan kubbeler yanlara doğru alçalmaya başlıyor.

Düzgün kesme taşlarla inşa edilmiş kalın beden duvarlarının masif etkisini hafifletmek için cephelerde her kubbe sırası hizasına gelmek üzere sağır sivri kemerler yapılmıştır.

Yapının toplamda 3 adet kapısı bulunuyor. Kuzey cephesinde ki cümle kapısı, dışa doğru taşan bir taç kapı görünümündedir. Doğu ve Batı cephesinde birer kapı bulunmaktadır. Doğu cephesindeki kapının kanatları caminin yapıldığı dönemden kalma olup, üstü oyma ve geçmeli geometrik motiflerle bezelidir.

Bursa Ulu cami cemaat kapasitesi bakımından Türkiye’deki en büyük camilerden biridir. Son cemaat yeri bulunmayan caminin 2 adet minaresi vardır.

Minareler

Minarelerin ikisi de beden duvarına oturmaz, yerden başlar. Batı köşesindeki minare 1. Bayezid tarafından yaptırılmıştır. Sekizgen biçimindeki kürsüsü bütünüyle mermerden , gövdesi tuğladandır.

1.Mehmet’in yaptırdığı doğu köşesindeki kare kürsülü minare caminin beden duvarından da 1 metre kadar ayrıktır. Şerefeler her iki minarede de aynı olup, tuğlalı mukarnaslarla bezelidir. Eskiden kurşun kaplı külahları vardı ancak 1889 yılındaki yangından sonra boğumlu taş külahlar yapılmıştır.

Ulu Cami İç Mekan

Kubbeleri taşıyan kemerlerin içerisine sıralı 2 şer adet pencere yerleştirilmiştir. Caminin içerisinde sülüs hatla yazılmış ”Dukki Abdülaziz oğlu Mehmed işi” levhası vardır. Simetrik ve harika bir düzen içinde oluşturulmuş yapının iç tasarımı çok ayaklı olmasına rağmen harika bir manevi atmosfere sahiptir.

Caminin içerisinde yam kapıları birleştiren eksenle mihrap ekseninin kesiştiği noktada onaltı gen planlı, ortasında fıskiyesi bulunan havuz biçiminde bir şadırvan yer alıyor. Şadırvanın üzerine rastlayan kubbenin özgün durumunda bulunan deliğin yerine günümüzde aydınlık feneri yerleştirilmiştir.

Mihrap ve Minber

Mihrap yazıtında belirtildiğine göre, 1571 yılında Mehmed Usta tarafından yapılmıştır. Kum saati biçimli sütunçeleri ve mukarnasları ile döneminin zengin taş işçiliği örneklerindendir. 1400 de yapılan ceviz minber ise Antepli Hacı Mehmed bin Abdülaziz el-Dukki’nin eseridir. Selçuklu üslubundan Osmanlı üslubuna geçiş döneminin bir örneği olan minber, kündekari tekniğindeki rumi ve palmetlerle süslü yan panoları, geometrik motifli korkuluk şebekeleri ile camideki en değerli yapıtlardan birisidir.

Bursa Ulu Cami erken dönem Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerinden biridir. Tarih boyunca yaşanan savaş ve doğal afetlerden zaman zaman zarar görmüş ve son olarak ta 1961 de onarılmıştır.

KAYNAK: GENEL BİLGİ ANSİKLOPEDİSİ, ANABRİTANNİCA ANSİKLOPEDİSİ – ANTBİLGİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir