Buryatlar Kimdir? Buryat Tarihi ve Kültürü

Buryatlar, başlıca Moğol halklarından birisidir. Baykal Gölünün güneyinde ve batısında yaşayan Buryatların toprakları 1689 Nerçinsk Antlaşması’yla Çin’den Rusya’ya geçmiştir.

Buryatlar Kimdir? Buryat Tarihi ve Kültürü

Buryatlar, dil, tarih, yerleşme biçimi ve ekonomik düzen bakımından, Moğolistan Halk Cumhuriyeti’ndeki Halha Moğolları ile Çin’in iç Moğolistan Özerk Bölgesi ve Mançurya kesimindeki Moğollara ve Kalmuklara (Oyratlar) benzerler.

Moğol halklarını oluşturan bu topluluklardan en küçüğü olan Buryatların eski SSCB topraklarındaki nüfusu 390 bin kadardır. Buryatların kökeni tam olarak bilinmemektedir. Bir görüşe göre, 13. ve 14. yüzyıllarda bugün yaşadıkları topraklara yerleşmiş çeşitli unsurların karışımıyla ortaya çıkmışlardır.

Geçmişte göçebe hayatı yaşayan Buryatlar sığır, at, koyun, keçi ve deve beslerlerdi. Soylular ve avam olarak iki tabakaya bölünmüşlerdi. Köle sahipliği de olabilmekteydi. Akraba köyleri, klanlar ve klan konfederasyonu biçiminde gruplaşmış aileler halinde yaşayan Buryatlarda soy zinciri baba tarafını izlerdi. Daha kalıcı biçiminde örgütlenmiş konfederasyonları hanedanlar yönetirdi.

Buryatlar. Budacılık ile şamanizmin karmaşık bir bileşimini geliştirmişlerdi. Halha Moğollarının etkisindeki Doğu Buryatlarının dinsel törenleri, batıdakilere göre Budacılığa daha yakın özellikler taşıyordu. Çarlık döneminde Buryatların bir bölümü Ortodoksluğu benimsemişti.

Buryatlann ilkel yöntemlerle açık otlaklarda sürdürdüğü hayvancılığın yerini. 1917 Devrimi’nden sonra kolektif çiftliklerde sığır beslediği aldı. Samur yetiştirmek için kurulan deneme çiftlikleri tayga bölgesinde avcılık ve tuzak kurmayı geliştirdi. Aynca balıkçılık gelişti ye kerestecilik başlıca sanayi dalı durumuna geldi.

1980’lerin sonlarında Rusya’daki Buryatların sayısı 350 bin kadardı, bunların da çoğu Buryat Özerk Cumhuriyeti’nde (Buryatia) yaşıyordu. Bu özerk cumhuriyet dışında Irkutsk ve Çita yönetim birimlerinde (oblast) Buryatların yaşadığı iki özerk il (okrug) vardır. Moğolistan Halk Cumhuriyeti’nde yaşayan Buryatların sayısı ise 40 binden fazladır.

KAYNAK: ANABRİTANNİCA ANSİKLOPEDİSİ – ANTBİLGİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir