Cezayir Hakkında Önemli Bilgiler

5 Temmuz 1962 yılında kurulan Cezayir, Akdeniz’in ve Afrika kıtasının en büyük ülkesidir. Başkenti yine Cezayir isimli şehri olan ülkenin Güney Kesiminde, Sahra Çölünün önemli bir kısmını toprakları içine alır. Cezayir’in kıyıları genelde Dağlara çok yakın ve sarptır, fazla doğal liman yoktur. Kıyının hemen gerisinde Atlas Dağları, Fas’tan başlayarak doğuya doğru iki şerit halinde Tunus’a kadar 2400 km boyunca uzanır.

Cezayir Hakkında Önemli Bilgiler

Ülkenin para birimi Cezayir Dinarı’dır. Ülkede kullanılan diller Arapça, Fransızca ve Berberice’dir. Yönetim biçimi cumhuriyettir. Ülkenin başında 5 yılda bir seçilen Cumhurbaşakanı bulunur. Cumhurbaşkanı bakanları ve başbakanı atar.

Kuzeydeki sağ sırasına Tell Atlasları, güneydekine ise Sahra Atlasları denir. İki dağ silsilesi arasında büyük ovalar ve yaylalar yer alır. Bu iki sıra Doğu’da birbirine yaklaşır. Cezayir’in en yüksek noktası, Sahra’nın ortasındaki Hoggar kitlesinde 3003 metre yükseklikteki Tahat Zirvesidir. Cezayir’in Sahili 1200 km’dir.

Cezayir Tarihi

Cezayir’de 2 milyon yaşında hominid iskeletleri bulunmuştur. Cilalıtaş devrinde şu anda Sahra çölünün bulunduğu alanlar daha sulaktı bu nedenden dolayı insanlar şu anda çöl olan güney bölgesinde yaşayabiliyordu.

Cezayir Hakkında Önemli Bilgiler

Antik çağda Cezayir’in tarih sahnesine girmesi, Berberi kökenli 22. Mısır Hanedanının kurulmasıyla oldu. Usta süvariler olan Berberiler, Mısır’da paralı asker olarak görev aldılar. Diğer taraftan, Berberiler Kartaca ile diplomatik ilişki kurdular. Cezayir, topraklarında en çok Roma kalıntıları bulunan Akdeniz ülkesidir.

Oruç ve Hızır Reis (Barbaros Hayreddin) kardeşler, 1516 yılında bölgeyi İspanyolların elinden kurtarmış, halk da Oruç Reis’i Şerşel ve Cezayir Sultanı ilan etmiştir. Oruç Reis’in İspanyollarla yapılan savaşta şehit düşmesi üzerine yerini alan kardeşi Barbaros Hayreddin, Yavuz Sultan Selim’den destek istemiştir. Yavuz’un büyük desteğinin alınması ve padişah adına hutbe okutulması ile Cezayir 1518 yılında tam anlamıyla Osmanlı hâkimiyeti altına girmiş, Kanuni devrinde ise Barbaros Hayreddin Paşa İstanbul’a davet edilerek Cezayir Beylerbeyi ilan edilmiş ve donanmanın başına getirilmiştir. Böylece Cezayir Osmanlı’ya bağlı bir beylerbeyliğe dönüşmüştür.

1857 yılında Fransa tüm Cezayir’i kontrolü altına almıştır. Bölgeyi 1830-1870 yılları arasında Arap Büroları adı verilen askerî idare biçimi ile yöneten Fransa, daha sonra Cezayir’i Paris’teki İçişleri Bakanlığı’na bağlamıştır.

2. Dünya Savaşı sonrasında Fransa’nın Marshall Planı’nı kabul etmesi ve NATO’ya girmesi, öte yandan ABD’nin de bölgenin doğal kaynaklarını ele geçirmeye yönelik politikaları, Cezayir’deki süreci daha da sıkıntılı hale getirmiştir. Böyle bir süreçte Cezayir’de bağımsızlık için silahlı mücadele dönemi başlamış, 8 yıl devam eden savaşta yaklaşık 1.5 milyon Cezayirli hayatını kaybetmiştir. 1958 yılında Ferhat Abbas’ın başkanlığında Kahire’de bağımsızlık ilan edilerek geçici hükümet kurulmuş,1960 yılında da iki taraf arasında görüşmeler başlamıştır. 18 Mart 1962’de imzalanan Evianles-BainsAntlaşması’na göre Fransa, Cezayir’de yapılacak referandumdan bağımsızlık kararı çıkması halinde bunu kabul edeceğini açıklamış, 1 Temmuz’da gerçekleştirilen referandumun ardından 5 Temmuz 1962 tarihinde Cezayir tam bağımsızlığını kazanmıştır.

Cezayir Ekonomisi

Ülke Afrika Kıtası’nın en zengin ülkelerinden biridir. Cezayir önemli bir doğal gaz ve petrol üreticisi ve ihracatçısıdır. Ülkenin Güney Batısında demir, Güney ucunda ise uranyum ve çinko yatakları bulunur. Bir kamu şirketi olan Sonatrach tarafından çıkarılan petrol ve doğal gaz ülkenin başlıca gelir kaynağıdır. Cezayir, tarım reformu ve ağır sanayinin modernizasyonu yoluyla iktisadını canlandırmayı denemiştir, ancak petrol ve doğal gaz kökenli ürünler hala ihracatın neredeyse tamamını oluşturur.

Denize yakın kesimde tarıma elverişli alanlarda başta zeytin gibi Akdeniz iklimi bitkileri yetişir. Cezayir, bakla tarımında Dünya 1. si, İncirde 5.si, Hurma’da 6. sı, Kayısıda 9. su, Bademde 10. su gelir. Buna karşın tarım ürünlerinin bir çoğunu ihrac edememektedir. Bir OPEC ülkesi olan Cezayir, sağlam bir iktisada sahiptir.

FOTOĞRAF: PİXABAY KAYNAK: GENEL BİLGİ ANSİKLOPEDİSİ, İNSAMER

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir