Dünyada Bulunan En Büyük Çöller

Çöl, yeryüzünde yer alan ana biyom tiplerinden birisidir. Çöller, temel olarak ekvatorun kuzey ve güneyinde 15 ° – 40 ° enlem dereceleri arasında bulunan çok kurak alanlardır. Çöller birer temel ekosistemlerdir. Çöl atmosferinin çok düşük nem içeriği gece ve gündüz arasında çok büyük sıcaklık farklarının oluşmasına neden oluyor. Dünyada Bulunan En Büyük Çöller geniş alanlara yayılmış ülke büyüklüğündeki alanlardır.

Çöller, otların yetişmesini destekleyemeyecek kadar çok kurak bölgelerde bulunur. Çöllerde yağış büyük değişkenlik gösterir. Yıllık yağış miktarı 25 cm altındadır ve yağışın zamanı da tam olarak bilinememektedir. Çöllerde sıcaklık günün bölümlerine göre değişir. Çöllerde gece ve gündüz arası sıcaklık farkı çok fazladır. Gündüz çok sıcak iken gece sıcaklık -30 °C’ye kadar düşebiliyor. Bazı çöller hemen hiçbir şekilde vejetasyon içermezken, bazı çöller bazı bitki çeşitlerine sahiptir. Gezegenimiz Dünyada bulunan en büyük 10 çöl aşağıdadır;

Dünyada Bulunan En Büyük Çöller

1- Antarktik Çöl (Antarktika)

Antarktik Çölü 14,200,000 km² ile Dünyanın en büyük çölüdür. Güney Kutbu’ndaki dev buz parçasını çöl kabul etmek çok zor. Ancak dünyanın en büyük ve en az yağış alan çöllerinden biri Antarktika. Senede ortalama 50 milimetre yağış alan çölün % 99’u buzuldan oluşuyor.

2- Arktik Çöl

Arktik Çöl, 13,900,000 km² alanı ile Dünyada bulunan en büyük 2. çöldür. Kuzey Kutbu bölgesinde bulunan bu çölde yağışlar kar şeklindedir ve kış sıcaklıkları -40 dereceye kadar düşebilir. Çöl, karı kışkırtan rüzgarlarla karakterize olup, sürekli ve sürekli bir kar yağışı yanılsaması yaratır. Kuzey Kutbu iklim değişikliğine karşı çok savunmasızdır. Oradaki deniz buzunun azalması, küresel ısınmadan dolayı bölgedeki buzun erimesi iklim değişikliğine kötü etkileri olacaktır.

3- Sahra Çölü

Afrika’da bulunan Sahra Çölü 9,100,000 km² alanı ile Dünyada bulunan en büyük 3. çöldür. Bitki örtüsüne rastlamanın neredeyse imkansız olduğu çölde, gece ve gündüz sıcaklıkları arasındaki hızlı değişim sise neden olabiliyor. Aynı zamanda Dünya’da bulunan en büyük ”Sıcak Çöl” dür. Sahra sözcüğü Arapçadaki “sahara” sözcüğünden geliyor anlamı ise “büyü”dür. Sahra Çölü, kum tepeleri, kumul denizleri, çakıl ovaları, taş yaylaları, kuru vadiler, tuzlu evler, dağlar, nehirler, akarsular ve vahalardan oluşur. Sahra Çölünden Nil Nehri geçer ve Akdeniz’e dökülür. Akiferler olarak adlandırılan birkaç yeraltı su kaynağı vardır. Bazen bu yeraltı suları yüzeye çıkar ve vahalar oluşturur. Çölde tilki türlerinin yanı sıra antilop, ceylan, çita, monitör kertenkele, vahşi köpekler ve deve kuşları yaşar.

4- Arap Çölü

Orta Doğu’da bulunan çöl 2,600,000 km² ‘lik alanı kapsar. Suudi Arabistan’dan başlayan çöl, Yemen’den Basra Körfezi‘ne ve Umman’dan Ürdün ve Irak içlerine kadar uzanan geniş bir alanı kaplar. Çölün bazı bölgeleri bir yıl boyunca hiç yağış almayabiliyor. NASA’nın hesaplamalarına göre, çölün sahip olduğu sınırlı su kaynakları 50 sene içerisinde tükenecek.

5- Gobi Çölü

Orta Asya’da, Moğolistan Cumhuriyetinin güneyi ve Çin’e bağlı Sin-Kiang ve Kansu eyaletlerinin yakınlarındaki bölgeleri de içine alan geniş çölün etrafı kayalık sıradağlar tarafından çevrilmiştir.  Çin ve Moğolistan arasında bulunan çöl sene içinde “muson tipi” yağışlar alabiliyor ve kurak günler geçiriyor. 1,300,000 km² alanı olan çöl kışları soğuk, yazları ise sıcaktır. Sıcaklık -40 ile 45 °C arasında değişir. Yağışların büyük bölümü yazın olur. Batıda yıllık yağış ortalaması 69 mm iken, kuzeydoğuda 200 milimetreye çıkar.

6- Kalahari Çölü

Afrika’da bulunan Kalahari çölü Dünyanın en büyük 5 sıcak çölünden birisidir. 900,000 km² alanı bulunan çöl, Namibya,  Botsvana ve Güney Afrika bölgelerini kapsar.

7- Patagonya Çölü

Güney Amerika’da bulunan çöl, Arjantin’in en büyük çölüdür ve 670,000 km² alanı ile dünyanın 7. en büyük çölüdür. Patagonya, doğuda Atlantik Okyanusu ve batıda And Dağları ile çevrelenmiştir. Soğuk kış çölüdür ve nadiren 12 dereceyi aşan sıcaklıklar ortalama 3 derecedir. 

8- Büyük Victoria Çölü

Avustralya’da bulunan çöl 647,000 km² alanı ile dünyanın 8. en büyük çölüdür. Karakteristik sayısız kum tepesi olan Büyük Victoria Çölü, Avustralya‘nın en büyük çölüdür. Güney Avustralya’nın Gawler Aralığı’ndan, Batı Avustralya’daki Doğu Goldfields’ine kadar uzanmaktadır. Yılda ortalama 15-20 fırtına yaşanmaktadır. Kışın Büyük Victoria’daki sıcaklıklar 20 dereceye kadar düşer, yaz boyunca sıcaklık 32-40 derece arasında değişir. Yağış yıldan yıla istikrarsızdır ve genel olarak düşüktür, tipik olarak yılda 200-250 mm arasındadır. Çölde yaşayan yaklaşık 750,000 yabani deve, bölgenin sahip olduğu az miktardaki suyu tüketiyor ve yer altı sularının alt yapısına zarar veriyor.

9- Suriye Çölü

Orta Doğu’da bulunan çöl 500,000 km² alanı ile Irak, Ürdün, Suudi Arabistan ve Suriye’nin önemli bir bölümünü kaplar. Bugün, otoyol ve petrol boru hatları bu bölgeden geçiyor. Bugün, otoyol ve petrol boru hatları bu bölgeden geçiyor. Çöl düz ve kayalıktır. Bugün, otoyol ve petrol boru hatları bu bölgeden geçiyor.

10- Büyük Havza Çölü

Kuzey Amerika’da bulunan Büyük Havza Çölü, Amerika Birleşik Devletleri‘ndeki en büyük çöldür. Yaklaşık olarak 492,000 km² alanı kapsamaktadır. Doğuda Rocky Dağları, batıda Sierra Nevada bölgesi, güneyde Sonoran ve Mojave Çölleri ile çevrelenmişken, Columbia Yaylası kuzeydeki çölü sınırlamaktadır. Büyük Havza Çölü “soğuk” bir çöldür. Yıl boyunca yağan az miktardağı yağış da kar olarak düşüyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir