ERZURUM – Saat Kulesi

Erzurum Saat Kulesi, Göynük ve Manisa Saat Kuleleri gibi kadransız bir saate sahiptir. Saat Kulesi, Roma İmparatoru Theodosius tarafından yaptırılan 2000 metre yükseklikteki Erzurum İç Kalesi’nde yer alan İç kale Mescidi’ne minare olarak, Saltuklu Beyi Emir Gazi (1124-1132) zamanında yaptırılmış.

Erzurum Saat Kulesi aynı zamanda bir gözetleme kulesi niteliğindedir. Tepsi minare veya basitçe kule diye adlandırılan yaklaşık 21 metre yüksekliğindeki minareye sonradan saati ağırlamak üzere eklenen ahşap bölüm eklendi. Barok tarzı ahşap bölüm, 19. yüzyılda inşa edilmiştir.

Kesin olarak tarihi bilinmese de, Riter’in seyahatnamesinden yola çıkılarak, daha 1843’ten önce kulede bir saat olduğu tahmin ediliyor. Sultan II. Abdülhamid zamanında, Müşir Mustafa Paşa’nın Erzurum valiliği sırasında kuledeki kitabenin bir kısmı sökülerek yerine saat kadranı koyulmuş.

Kırım Savaşı (1853-1856) sırasında da bu saatin ve kadranının Ruslar tarafından sökülmüş. Daha sonra takılan saatin ise İngiltere tarafından 1877’de hediye edilmiş.

Saat kulesi, sur duvarları hizasına kadar iki renkli kesme taşla örülü, taş kaide üzerinde ise tuğla örülü silindirik bir strüktürden oluşuyor. Gövde, tuğlaların yatay, dikey ve çapraz dizilmesiyle örülmüş. Kuzey yönündeki kapıdan girilen kulenin gövdesinin üzerindeki kufi yazılı kitabede, “İkbal dininin ışığı, İslam’ın kutbu, devletin yardımcısı, milletin zahiri, arkası, meliklerin ve emirlerin güneşi Ebil Kasım oğlu Ebil Muzaffer Gazi İnanç Beygu Tuğrul içindir” yazılıdır.

Beyaz bir şerit halindeki kitabenin üzerine tuğladan baklava dilimli bezeme yapılmış. Kulenin tepesindeki, ikişerli sütunların taşıdığı kubbeli ahşap köşk ise saat odasını ağırlıyor.

Erzurum Saat Kulesi, Anadolu’nun ilk Türk beyliklerinden Saltuklular eliyle sürdürülen Selçuklu mimarlık geleneğini yansıtan eşsiz bir tarihi yapı olarak varlığını sürdürmektedir.

FOTOĞRAF: PİXABAY KAYNAK: 100 SAAT KULESİ – MELTEM CANSEVER

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir