Falih Rıfkı Atay Kimdir? Eserleri ve Hayatı

1894 yılında İstanbul’da doğan Falih Rıfkı Atay, orta öğrenimini ayni İstanbul’da tamamlayarak bugünkü adı İstanbul Üniversitesi olan Darülfünun’un edebiyat bölümünü bitirdi. Falih Rıfkı Atay, Atatürk’le ilgili yapıtlarının yanı sıra fıkra, anı ve gezi yazılarıyla da tanınan bir gazeteci ve yazardır. Yazılarında Türkiye’nin batılılaşmasını, Atatürk’ün ilkelerini ve uygulamalarını savunmuştur.

Falih Rıfkı Atay Kimdir? Eserleri ve Hayatı

Falih Rıfkı Atay’ın Edebiyat Hayatı

Gençlik yıllarında yazdığı şiirler ve çeşitli konulardaki yazıları dönemin dergilerinde yayımlandı. Okulu bitirdikten sonra bir süre memurluk yapan Atay, gazeteciliğe 1913’te Tanin gazetesinde gezi izlenimleri ve röportajlar yazarak başladı. I. Dünya Savaşı’na yedek subay olarak katılan Atay’ı Suriye Cephesi Komutanı Cemal Paşa, özel katibi olarak yanına aldı. Bu dönemle ilgili anılarını, komutanlarının kişilik özelliklerini, savaşın ve çöl yaşamının çetin koşullarını Ateş ve Güneş (1918) ve Zeytindağı (1932) kitaplarında anlattı. Savaştan sonra İstanbul’a dönen Atay, 1918’de Kazım Şinasi, Necmettin Sadak ve Ali Naci Karacan ile birlikte Akşam gazetesini kurdu. Gazetedeki yazılarında Kurtuluş Savaşı’na karşı çıkanları şiddetle eleştirmesi nedeniyle İstanbul hükümetince savaş mahkemesine (Divan-ı Harp) verildi. İdam istemiyle yargılanan Atay, 2. İnönü Savaşı’ndan sonra serbest bırakıldı.

İzmir’in kurtuluşu sırasında Mustafa Kemal’le görüşen gazeteciler arasında Falih Rıfkı Atay da vardı. Atay, Atatürk’ün isteği üzerine 1922’den başlayarak uzun yıllar Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Bolu ve Ankara milletvekili olarak bulundu. Milletvekilliğinin yanı sıra Hâkimiyet-i Milliye (sonradan Ulus) ve Milliyet gazetelerinin başyazarlığını yapıyordu. Gazeteci olarak birçok ülkeyi gezdi. Bu ülkelerle ilgili izlenimlerini Faşist Roma, Kemalist Tiran, Kaybolmuş Makedonya (1930), Yeni Rusya (1931), Bizim Akdeniz (1934), Hind (1944) gibi yapıtlarında canlı bir dille anlattı. 1952’de Dünya gazetesini kurarak başyazarlığını üstlenen Atay, ölümüne kadar güncel yazıları ilgiyle izlenen bir yazardı.

Atay, Atatürk’ün değer verdiği, özel toplantılarında bulunmasını istediği yazarlardan biriydi. Atatürk ona anılarını anlatıyor, çeşitli konulara ilişkin düşüncelerini aktarıyordu. Atay’ın yapıtları arasında Atatürk’le ilgili anılan ve Atatürk hakkında yazdıkları önemli yer tutmaktadır. Bu yapıtlar arasında Çankaya (1961) adlı eser çok önemlidir. Bu kitap kendisinin Atatürk ile olan anılarını ve Atatürk’ün yaşam öyküsünü içerir. Ayrıca 1918 – 1938 yılları arasında tanık olduğu siyasi olayları birçok ünlü kişinin Atatürk ile ilişkisini ve Atatürk’ün kişiliğini canlı bir biçimde betimlemiştir.

Atatürk İle İlgili Eserleri

Çankaya (1961)

Atatürk’ün Bana Anlattıkları (1955),

Mustafa Kemal’in Mütareke Defteri (1955)

Atatürk’ün Hatıraları 1914-1919 (1965)

Atatürk Ne İdi? (1968)

Gezi Yazıları

Faşist Roma, Kemalist Tiran

Kaybolmuş Makedonya (1930)

Deniz Aşırı (1931)

Yeni Rusya (1931)

Moskova-Roma (1932)

Bizim Akdeniz (1934)

Taymis Kıyıları (1934)

Tuna Kıyıları (1938)

Hind (1944)

Yolcu Defteri (1946)

Gezerek Gördüklerim (1970

Fıkra

Eski Saat (1933)

Niçin Kurtulmamak (1953)

Çile (1955)

İnanç (1965)

Pazar Konuşmaları (1966)

KAYNAK: TEMEL BRİTANNİCA ANSİKLOPEDİSİ – VİKİPEDİ – ANTBİLGİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir