GAZNELİLER – Gazne Devleti ve Özellikleri

Gazneliler, 963 – 1186 yılları arasında Maveraünnehir, Afganistan, Hindistan’ın kuzeyi ve Horasan’da hüküm sürmüş olan Türk devletidir. Gazne Devleti kurucusu Horasan Emiri Alp Tigin’dir.

GAZNELİLER’İN ÖNEMLİ ÖZELLİKLERİ

Gazne Devleti, adını kurulduğu yer olan Doğu Afganistan’daki Gazne şehrinden almıştır.

Sebüg Tigin dönemine kadar Samanoğulları Devleti’ne bağlı olarak yaşayan devlet, bu dönemde bağımsızlığını elde etmiş ve sınırlarını Kuzey Hindistan’a kadar genişletmiştir.

Gazneli Devleti’nde en parlak dönem Gazneli Mahmut dönemidir.

Gazneli Mahmut, Abbasileri Şiî Büveyhoğullarının baskısından kurtarmış ve halife tarafından kendisine ”Sultan” unvanı verilmiştir. Türk tarihinde “Sultan” unvanını kullanan ilk hükümdar Gazneli Mahmut’tur. ”Sultan” unvanını ilk kez Gazneliler kullandığı için Karahanlı hükümdarları bu unvanı kullanmamışlardır.

Sultan Mahmut, Hindistan’a toplam on yedi sefer düzenlemiş ve o coğrafyanın İslamlaşmasını sağlamıştır. Bu anlamda ”Hindistan Fatihi” unvanı da vardır.

Bu nedenle Gazneliler, İslam kültürünü Hindistan’a yayan ilk devlettir. Bunun bir sonucu olarak da bugünkü Pakistan ve Bangladeş devletlerinin kurulmasına zemin hazırlamışlardır.

Birden fazla etnik grubu içine aldığı için imparatorluk karakterine sahip olan Gaznelilerin bu özelliği, devletin kısa zamanda yıkılmasında etkili olmuştur.

1040 Dandanakan Savaşı’nda Selçuklulara mağlup olan Gazneliler, I. Mesut’un ölümüyle zayıflamış ve 1187’de Afgan kökenli Gurlular tarafından yıkılmıştır.

Gazneliler, Türk-İslâm tarihinde ”devşirme” sistemini ilk uygulayan devlettir. Gulam adı verilen bu sistemde küçük yaştaki gayr-i müslim çocuklar Gulamhane’de dini, askeri ve siyasi konularda eğitilmişlerdir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir