OSMANLI DEVLETİ – 2. (Genç) Osman Dönemi ve Özellikleri

2. Osman ya da Genç Osman, 16. Osmanlı padişahı ve 95. İslam halifesidir. Babası I. Ahmed, annesi Mahfiruz Hatice Sultan’dır. 3 Kasım 1604 yılında İstanbul Topkapı Sarayında doğdu.

Genç Osman Dönemi Önemli Bilgiler

Amcası 1. Mustafa’nın yerine 15 yaşında tahta geçti. Genç Osman yenilikler yapmak istiyordu ancak bunun için yeterli tecrübesi yoktu. Ona destek olup yol gösterecek devlet adamlarından yoksundu. Annesinin, kızlarağasının ve hocası Ömer Efendinin etkisinde kaldı.

İranlılarla daha önce başlayan savaş 2. Osman döneminde de devam ediyordu. Osmanlı ordusu bu dönem tekrar İran üzerine sefere çıktı. Ordudan ayrılan bir kuvvet Erdebil’de Şah Abbas üzerine gönderildi. Bu kuvvet Sava sahrasında pusuya düşürüldü ve Osmanlı yenilgiye uğradı. Geri kalan ordu İran üzerine gitti ancak İran 1619 yılında barış istedi. Serav Antlaşması üzerine Şah Abbas, her yıl 200 yük ipek ve 100 yük değerli mallar vermeyi kabul etti.

Lehliler Boğdan işlerine müdahale etmeleri, 1617’de Boğdan’a ait Hotin kalesini işgal etmeleri üzerine  Sultan Genç Osman, kendisine yapılan muhalefetlere rağmen Lehistan seferine karar verdi. Genç Osman ordusuyla Dinyestr ırmağı kıyısındaki Hotin Kalesi yakınına geldi. Lehlerin iki tabyası alındı. Ancak ordu ganimeti yağmalamak için dağılınca tam başarı elde edilemedi. Daha sonra Lehistan içlerine yapılan akınlar çok etkili oldu ve Lehler barış istemek zorunda kaldı. 29 Eylül 1621’de Hotin Antlaşması yapılarak sefere son verildi. Antlaşmaya göre Lehler ve Osmanlılar birbirlerinin topraklarına saldırmayacak  Lehistan  eskiden olduğu gibi Kırım Hanına 40.000 düka altın verecekti.

Sefer dönüşü Genç Osman İstanbul’da 3 gün şenlik yaptırdı. Ancak az bahşiş verdiği için Kapıkulu askerleri bu duruma tepki gösterdi. Askerin yeterli çabaya göstermediği için Hotin kalesini alamadığını açıkladı. Yaptırdığı sayımda, asker sayısının maaş defterindeki kişi sayısından az olduğunu anlayınca fazladan para vermeyi kesti. Bu durum da, daha önce fazladan gelen paraları kendi ceplerine atan zabitlerin, Sultan Genç Osman‘a düşman olmalarına yol açtı.

2. Osman gerekli önlemleri almadan ülke düzenini sağlamaya çalıştı. Meyhaneleri kapattı içki yasağına uymayanları ağır bir şekilde cezalandırdı. İçki içen yeniçerileri denize attırdı.

Geleneğe aykırı olarak annesinin kendisine verdiği cariyeleri istemedi. Şeyhülislam Esat efendinin kızıyla evlendi. Sık sık devlet işlerine karışan ilmiye sınıfını etkisiz hale getirdi. Şeyhülislamın elinden kadı ve müderrislerini atama yetkisini aldı. Ulemanın ödeneklerini kesti.

17. yüzyılda sosyal alanda ıslahat yapan ilk Osmanlı padişahıdır.

Genç Osman’ın Katli

2. Osman Hacca gitmek bahanesiyle İstanbul’dan ayrılıp Suriye’de kuvvet toplayarak yeniçeri ve sipahileri kaldırmaya karar verdi. 2. Osman’ı kararından döndürmek için Şeyhülislam Esat efendi ”Padişahların Hacca gitmesine gerek yoktur” diyerek fetva gönderdi. Üsküdarlı Mahmut Efendi de uyardıysa da kararından dönmedi.

Padişahın ocaklarını kaldırmak istediğini duyan yeniçeriler ve sipahiler Atmeydanın’da toplanarak ayaklandılar. Kendilerine halk ve ulema da katıldı. 2. Osman ayaklananların isteklerini yerine getirmedi. Bunun üzerine isyancılar saraya girerek I. Mustafa’yı bulunduğu yerden çıkardılar ve padişah ilan ettiler. Sarayda kalmasının sakıncalı olduğunu düşündükleri için Ortacami’ye götürdüler.

Zor durumda kalan 2. Osman Ağa kapısına sığındı. Yeniçeriler 2. Osman’ı buradan başı açık ve sırtında bir entari ile alıp onuda Ortacami’ye götürdüler. 2. Osman burada yeniçerilere yalvararak ” Bilmezlik ile size kötülük ettim ise affedin, siz etmeyin, dün padişah idim şimdi çıplak kaldım. Halimden ders alın. Hangi padişahın kulları padişahlarına bu hıyaneti yaptılar. ” dedi.

Yeniçeriler hayatına dokunulmayacağına söz verdiler ancak Davut Paşa’nın ve 1. Mustafa’nın annesini etkisi ile 2. Osman Yedikule zindanına götürüldü ve orada boğularak öldürüldü. Babası Sultan 1. Ahmet’in Sultanahmed Camii’nin yanındaki türbesine defnedildi.

Osmanlı tarihinde Yeniçeri isyanı sonucunda öldürülen ilk padişah II. Osman’dır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir