GÖBEKLİTEPE TAPINAĞI

İLKEL YAŞAMIN BAŞLADIĞI YER

Urfa kent merkezinin 15 kilometre kuzeydoğusunda, Karaharabe Köyü yakınlarında bulunan Göbeklitepe Höyüğü’nün varlığı 1963 yılında keşfedildi. Asıl önemli nokta bölgenin asıl niteliği 1995 yılında başlayan kazılar sırasında anlaşıldı. Buranın bir adı da Tepe Ziyaret tabiri ile bilinmektedir.

Neolitik Çağ’ın çanak-çömlek kullanılmayan erken akeramik dönemine ait olan yerleşim, MÖ 10.000’lerde başlamış, MÖ 8.000 civarında da bitmiş.

1,4 metre kalınlığındaki duvarları bulunan 12 metre yüksekliğindeki tapınağın içinde, bazıları 7 metreye yükselen, en büyükleri 25 ton ağırlığında olan “T” biçimli taş dikmeler bulunmaktadır.

Bu dikmelerin üzerinde tilki, yaban domuzu, boğa, akrep, yılan, kuş, yaban eşeği, yaban ördeği, örümcek vb. hayvanlar ve yabani bitkilerin tasvir edildiği kabartmaların henüz maden kullanılmayan bir çağda nasıl yapıldığı bilinmemekte ve gizemini korumaktadır.

20 adet dairesel düzlem bulunmaktadır ve etrafında 10-30 metre boyutlarında devası dikmeler ile çevrilmişlerdir. Ortalarında da 2 adet birbirine bakan dikmeler bulunmaktadır. Yapıların etrafında ise çok sayıda heykel parçaları bulunmuştur.

Kazılar İstanbul Arkeoloji Enstitüsü tarafından, Haral Haupmann ve Klaus Sehmidt yönetiminde, Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi ile iş birliği içinde yürütülüyor. Göbeklitepe, UNESCO Dünya mirası kalıcı listesine 2018 yılında alındı.

Göbeklitepe’nin ortaya çıkmasıyla birlikte insan tarihi hakkında kabul edilen düşüncelerin, varsayımların yeniden gözden geçirilmesi gerektiği kanısına varıldı.

KAYNAK: 100 MİMARİ ŞAHESER (MELTEM CANSEVER)- KÜLTÜR BAKANLIĞI SİTESİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir