MARS – Mars Gezegeni ve Özellikleri

Kızıl gezegen Mars adını Roma savaş tanrısından alır. Astroloji bakımından gezegen tutku, mücadele ve şehvetle ilişkilendirilir. Yüzeyindeki paslı, kızıl, demir zengini tozlarla lekeli bir görüntüye sahip olan Mars Gezegeni Güneş’e uzaklığı ile 4. sırada yer alır. Yüzeyinin kızıl-turuncu görünümü hematit ya da pas adıyla tanınan demir oksitten kaynaklanır.

Mars’ın çapı Dünya’nınkinin yarısı ve kütlesi de 0.11 katı kadardır. Dünya’ya göre Güneş’e 1.5 kat daha uzak olan Mars ile dünya arasında şaşırtıcı benzerlikler bulunur.

MARS İLE DÜNYA ARASINDAKİ BENZERLİKLERİ

İnce bir atmosferi olan Mars, gerek Ay’daki gibi meteor kraterlerini, gerekse Dünya’daki gibi volkan, vadi, çöl ve kutup bölgelerini içeren yeryüzüne sahiptir.

Dönme periyodu ve mevsim dönemleri Dünya’nınkine çok benzer. Ayrıca Dünya hariç tutulduğun Güneş Sisteminde gezegenler içerisinde sıvı su ve yaşam içermesi en muhtemel gezegendir.

MARSIN ÖZELLİKLERİ

Mars’ın 2 adet uydusu bulunmaktadır. PHOBOS ve DEİMOS adındaki bu uydular belli bir şekli olmaması nedeniyle şekil olarak göktaşını andırmaktadır.

Mars’ın eksen eğikliği 25,2 derecedir. Kendi ekseni etrafında 24,6 saat de dönerken, Yörünge dönemi ise 687 Dünya günüdür.

Mars’da ki en düşük sıcaklık -143 °C, en yüksek sıcaklık ise 35 °C kadardır.

Yaklaşık 4.6 milyar yaşında olan Mars, Merkür’den sonra en küçük 2. gezegendir.

Mars’ın Dünya’ya olan uzaklığı ortalama 225 milyon km’dir. Ancak yörünge özellikleri sebebiyle aralarındaki mesafe sürekli olarak değişmektedir.

Mars’ın yüzeyinde kutup ışıkları ve meteor yağmurları gibi olaylar görülebilir. Kurumuş nehir yatakları, volkanlar ve uçurumlu vadileriyle çorak bir yeryüzüne sahip olan Mars’ta 1000 metreyi bulan toz bulutları günlerce dağılmayabilir.

Mars’ın atmosferi %95.3 oranında karbondioksit’ten oluşur. Geri kalan %4.7’lik kısmında azot, argon ve az miktarda su buharı da bulunur. Atmosfer basıncı mevsimlerle birlikte büyük değişkenlik gösterir.

Mars’ın iki kutbunda da çoğunlukla donmuş sudan oluşan beyaz kutup takkeleri bulur. Bu takkeler kalıcıdır ancak mevsime bağlı boyutlarında değişkenlik olabilir.

Mars’ın çekirdeği donuk olduğu için Mars’ın manyetik alanı yoktur. Kabuğun alt kısmında olan manto büyük ölçüde hareketsiz haldedir. Silikon, oksijen, demir ve magnezyumdan oluşan manto muhtemelen yumuşak kaya macun kıvamındadır.

Mars’da bulunan Olimpos Dağı Güneş Sisteminin en yüksek dağı olup 27 km yüksekliktedir. Everest’in 3 katı yüksekliğinde olan Olimpos Dağı volkanik bir dağdır.

1971’de keşfedilen Valles Marineris adlı ünlü büyük kanyon 4.000 km uzunluğunda ve 200 km genişliğinde olup Dünya’daki Büyük Kanyon’dan neredeyse 10 kat daha uzundur.

MARS’A YAPILAN KEŞİFLER

1609 yılında Alman Gökbilimci Johannes Kepler Mars’ın yörüngesinin şeklini ortaya çıkardı. Gezegenlerin yörüngesinin eliptik olduğunu keşfeden Kepler, üç gezegensel hareket yasasını geliştirdi.

1659 yılında Christiaan Huygens Mars’ı teleskopla izleyerek yüzeydeki işaretleri gözlemledi. 1672 yılında ise Mars Kutup Takkelerini keşfetti.

1784 yılında İngiliz gök bilimci William Herschel, Mars’ın eksen eğikliği nedeniyle farklı mevsimlerin görüldüğü keşfetti. Buna bağlı olarak kutup takkelerinin mevsimlere göre değişkenlik gösterdiğini ortaya koydu.

1863 yılında İtalyan Gök bilimci Angelo Secchi Mars’ın ilk renkli haritasını çıkardı.

1877 yılında ABD’li gök bilimci Asaph Hall, Mars’ın iki uydusunu keşfetti. Phobos ve Deimos.

1965 yılında Mariner 4 uzay aracı Mars’a ilk başarılı yakın uçuşunu gerçekleştirdi.

1971 yılında Mariner 9 Mars’ın yörüngesine oturdu ve böylelikle Dünya dışında bir gezegenin yörüngesine oturan ilk uzay aracıdır.

1975 yılında yörünge ve iniş araçlarından oluşan ikiz Viking uzay araçları Mars’a gitmek üzere Dünya’yı terk etti. Gezegeni ilk iniş yapan Viking 1 yüzeyde çektiği fotoğrafları Dünya’ya gönderdi.

2012 yılında Mars’a inen dört keşif aracının sonuncusu ve en büyüğü olan Curiosity, Gale kraterine ulaştı. Gezegene ilk ulaşan Sojourner 1996 yılında ana araçtan uzaklaşmadan Altın Ovası taşkın yatağını keşfetmiştir. İkiz keşif araçları Spirit ve Opportunity de 2004 yılında Mars’a ulaşmış ve keşifler yapmıştır.

Gelecekte, Birleşik Arap Emirlikleri 100 yıl içinde Mars’a koloni kurmaya hazırlanıyor. Elon Musk‘da 10 yıl içinde 200 bin dolarlık bilet ücretini ödeyenleri Mars’a göndermek ve bu gezegende kendi kendine yetebilen yerleşim alanı kurmak istediğini bildirdi.

KAYNAK: GEZEGENLER KİTABI(TÜBİTAK YAYINLARI)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir