İSTANBUL – Küçük Ayasofya Cami

Küçük Ayasofya Cami, İstanbul’un Eminönü ilçesinde, Cankurtaran ile Kadırga arasında bulunur. Yanından demir yolu geçen caminin İstanbul’un fethinden önceki adı ve kullanımı Sergios ve Bakhos Kilisesi‘dir.

Küçük Ayasofya Cami’nin içerisi sizi fazlasıyla etkileyebilir. Naosu yani harimi örten kubbesi kendisine bakan kişiye sonsuzluk hissi verir. Camide bulunan sütun ve paye başlıklarındaki süslemeler 6. yüzyıl Bizans Sanatına aittir.

Caminin önceki hali olan kilise, İmparator İustinianos ve karısı İmparatoriçe Theodora tarafından 527 – 536 yılları arasında yaptırılmıştır. Bu kilise İustinianos‘un yaptırdığı Ayasofya‘ya örnek olmuştur.

Yapı o dönemin askerlerinin koruyucu azizleri olan Sergio ve Bakhos‘a adanmıştır. Ayrıca Aziz Petrus ve Pavlos Kilisesi ne eklenmiştir. Eski kilise ne yazık ki zaman içinde yıkılmıştır. Kilise aynı dönemde başkentte inşa edilmiş diğer kiliselerden farklıdır. Bu farklılık yapının planından kaynaklanır. Bu Kilisenin dikdörtgen içinde sekizgen plan bulunur.

Yapının merkezi kubbe ile örtülmüştür. Üst katında ise galerisi bulunur. Kilisenin içindeki sütunlar ve payandalar galeri katını taşırlar. Sütunlar mermerden inşa edilmiştir. Sütunlar 6. yüzyılın klasik sanat anlayışını yansıtmaktadır. Sütun başlıkları ajur tekniğinde yapılmış ve akanthus yaprakları ile süslenmiştir. Bazı başlıkların ortasında ise İustinianos ve Theodora’nın monogramları bulunur. Monogram, Bizans döneminde isimlerin kodlanarak yazılmasıdır.

Galerinin alt bölümünde mermer friz dolaşmaktadır. Frizdeki Latince yazıtta imparator İustinianos ve imparatoriçe Theodora ile birlikte Aziz Sergios’un adı geçmektedir.

Kilisenin inşası ile ilgi anlatılan bir hikayeye göre; “İmparator Anastasios’a bir suikast girişiminde bulunulmuş. Bu suikasta yer alanlar arasında imparator, İustinianos’un da bulunduğunu düşünmüş ve bir gece rüyasında Aziz Sergios ve Bakhos’u görmüş. Azizler imparatora İustinianos’un suçsuz olduğunu söylemişler. Bu rüyadan sonra Anastasios, İustinianos’u afetmiş. Daha sonra İustinianos bu kiliseyi bu iki azize adamıştır.” Kilise İstanbul’un fethinden sonra 1506-1512 yılları arasında Kapı ağası Hüseyin Ağa tarafından camiye çevrilmiştir.

Küçük Ayasofya Cami’ ne yakın dönemde restorasyon yapıldı ve doğusundaki gecekondu tarzı yapılar yıktırıldı. Günümüzde cami ibadete açık durumdadır.

KAYNAK: İstanbul’un 100 Roma ve Bizans Eseri -05 / Feride İmrana Altun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir