Lale Devri Islahatları ve Önemli Gelişmeler

Osmanlı İmparatorluğu tarihinde, 1718’de Avusturya ile imzalanan Pasarofça Antlaşması ile başlayıp 1730’da baş gösteren Patrona Halil İsyanı’na kadar süren döneme ”Lâle Devri” adı verilmektedir. Bu dönemde padişah III. Ahmet, sadrazam ise Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’dır. Bu dönemde yapılan çalışmalar Lale Devri Islahatları olarak bilinmektedir.

Osmanlı kaynaklarında Lale Devri adında bir dönem tanımlaması bulunmamakla birlikte, bu ifadeyi ilk kez Yahya Kemal Beyatlı kullandı. 1913 yılında ise tarihçi Ahmed Refik Altınay’ın 1913 yılında İkdam Gazetesi’nde makalesinde yayınlaması sonrası kullanımı yaygınlık kazandı.

Lale Devri Islahatları

1727’de Sait Efendi ve İbrahim Müteferrika tarafından ilk Türk matbaası açılmıştır. Matbaa Avrupa’dan alınan ilk teknik araçtır.

İlk geçici elçilik Paris’te açılmıştır. İlk geçici elçi Yirmi Sekiz Çelebi Mehmet’tir. En önemli eseri Paris Sefaretnamesidir. Sefaretname, Osmanlı döneminde elçilerin kaleme aldığı gezi notlarıdır. Avrupa da elçilik açmaktaki temel amaç gelişmeleri yakından takip edebilmektir.

Yalova’da kağıt fabrikası, İstanbul’da çini ve kumaş fabrikası açılmıştır.

Doğu ve Batı klasiklerden ilk kez Türkçe’ye çeviri yapılmıştır.

Yeniçeriler içerisinden Tulumbacılar ocağı yani İtfaiye teşkilatı kurulmuştur.

Avrupa’dan Barok ve Rokoko tarzı mimari örnek alınarak Laleli Cami, 3. Ahmet Çeşmesi gibi yapılar inşa edildi.

Lale Devri’nin en ünlü minyatür sanatçısı Levni’dir. Lale Devri’nin en ünlü Divan şairi ise Nedim’dir.

Sağlık alanında ise ilk kez ”çiçek aşısı” uygulaması yapılmıştır.

Askerî alanda hiçbir ıslahatın yapılmadığı Lale Devri, İran Seferi’nin de başarısız olmasının etkisiyle, zevk ve sefahate karşı olanların çıkardığı 1730 Patrona Halil İsyanı ile sona ermiştir. Patrona Halil ve yandaşlarının çıkardığı bu ayaklanma sonrasında Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ve bazı devlet adamları idam edilmiş, isyan sırasında şehir oldukça tahrip edilmiş ve Sadâbad Köşkü yakılmıştır. Ayrıca isyanda ünlü divan şairi Nedim de öldürülmüştür. İsyan sonucunda III. Ahmet tahtan indirilmiş, yerine I. Mahmut getirilmiştir.

FOTOĞRAF: PİXABAY

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir