MİRZA ELEKBER SABİR

30 Mayıs 1862’de Şamahı’da doğdu. Azarbeycan ve tüm Şark Edebiyatı’nın yeni mizahi şiirin ve yergi(satirik) akımının kurucusu sayılır. Asıl adı ve soyadı Elekber Tahirzade’dir. Sabir onun takma adıdır. Babası Hacı Zeynelabidin tacirlik yapıyordu. 1859 yılında yaşadıkları depremden dolayı ailenin ticari işleri zarar gördü.

İlk şiirini 8 yaşında mahalle mektebinde yazdı. 1874’te Seyid Ezim Şirvani’nin Şamahı’da açtığı usül-i cedid okuluna devam etmeye başladı. Ancak 15 yaşına geldiğinde babası tarafından ticaretle uğraşması gerektiği düşüncesiyle okuldan alındı. Dükkanda beklesede edebiyattan ve kitap okumaktan hiç kopmamıştır.

1883 yılında kutsal yerleri ziyaret bahanesiyle iki yıla yakın sürede Horasan’ı, Nişabur’u, Buhara’yı ve Semerkand’ı gezip dolaşır. 1885 sonlarında vatana geri döner. Şamahı’da bir süre yaşadıktan sonra 1886 yılının başlarında Kerbela ziyareti adı altında yeni bir seyahate çıkar. Fakat babasının ölümü üzerine geri döner ve ailenin yükü Sabir’in omuzlarına çökmüştür.

Bütün yaşadıklarına rağmen ilk şiirini 1903’te Tiflis’te Şark-i Rus gazetesinde yayımlayabilmiştir. Fakat Sabir’i ve onun edebi kıymetini temsil eden şiirleri 1906’da Tiflis’te Celil Memmedguluzade’nin baş yazarlığında, Molla Nasreddin mizahi dergisinin neşredilmesiyle ortaya çıkar. 1906-1911 yılları arasında bu dergide ”hop-hop” takma adı ile yazdığı mizahi şiirler tüm Azeri şiir tarihinde yeni bir devrin, yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Söz konusu manzumeler Hophopname adıyla yayımlanacak ve Türkiye Türkçesine de aktarılacaktır.

Şair in keskin dili başına iş açmıştır ve 1908’de şiirlerine kızan Fanatik hemşehrilerinden biri onu tabancayla vurup öldürmek istemiştir. 1907’de yeni usul bir okul açsa da hemşehrilerinin baskısıyla okulu ayakta tutamamıştır. 1910 yılında ağır hastalanır. Tedavi için Tiflis’e gider ve Celil Memmedguluzade’nin evinde yaşar. Ondan ve hanımı Hemide Cavanşir’den büyük iyilikler görür ancak 12 Eylül 1911’de edebi külliyatını dostu Sehhet’e vasiyet ederek hayata gözlerini yumar.

Sosyal hayatla mücadele, satirik ve zaman zaman öfkeli mısraları onu diğer şairlerden ve özellikle de gazel edebiyatından ayırdı.E

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir