Mısır’ da Kurulan Türk – İslam Devletleri

Tarih boyunca Mısır’da birçok medeniyet devlet kurmuş ve burada varlıklarını sürdürmüştür. Bu medeniyetlerden birisi de Türklerdir. Mısır’ da Kurulan Türk İslam Devletleri; Tolunoğulları (868-905), İhşidiler (935-969), Eyyubiler (1174-1250), Memlükler (1250-1517) daha sonra Osmanlıların (1517-1881) hakimiyetine geçmiştir.

Mısır’ da Kurulan Türk İslam Devletleri

Tolunoğulları (868-905)

Mısır’da kurulan ilk Türk-İslam devleti olan Tolunoğullarının Kurucusu Tolunoğlu Ahmet’tir. Başkent Fustat (Kahire) şehridir. Güçlü bir ordu ve donanma kurmuşlardır.

Halkın tamamı Arap, ordu ve yöneticiler ise Türk’tür. Toplum ile yöneticiler ve ordu arasındaki bu farklılık devletin kısa sürede yıkılmasında etkili olmuştur.

Mısır Tolunoğulları döneminde mimaride adeta altın çağını yaşamıştır. Bu dönemde yapılan Tolunoğlu Ahmet Camii ve Ulu Cami Kahire’deki önemli mimari eserlerdir.

İhşidiler (935-969)

Mısır’da kurulan ikinci Türk devletidir. Kurucusu Mısır valisi Ebû Bekir Muhammed’dir. Başkent Fustat (Kahire) şehridir.

Mısır’da adaletli bir yönetim uygulanmıştır. Bu yüzden Ebu Bekir Muhammed’e Abbasi halifesi El-Razi Billah tarafından Ak-Şit (Beyaz Güneş) unvanı verilmiştir. Kutsal topraklar olan Hicaz bölgesi (Mekke ve Medine) bu dönemde Türklerin eline geçmiştir. Tarihte ilk kez Kabe’nin de içinde yer aldığı kutsal topraklar (Hicaz bölgesi) İhşidiler (Akşitler) döneminde Türk egemenliğine girmiştir.

Halkın tamamı Arap, ordu ve yöneticiler Türk’tür. Toplum ile yöneticiler arasındaki bu farklılık, Tolunoğulları gibi devletin kısa sürede yıkılmasında etkili olmuştur.

Devlet, yaşanan iç karışıklılar ve Fatımilerin saldırıları sonucu 969 yılında yıkılmıştır.

Eyyubiler (1174-1250)

Mısır’da kurulan üçüncü devlet olup, kurucusu Selahaddin Eyyubi’dir. Selahaddin Eyyubi, 1187’de Hıttin Savaşı ile Kudüs’ü Haçlılardan geri almıştır. Fetihten sonra gayr-i müslimlere gösterdiği hoşgörü ve insani tavırları nedeniyle büyük takdir kazanmıştır.

Kudüs’ün fethedilmesi 1189’da III. Haçlı seferinin başlamasına yol açmıştır. Ancak I. Richard (Aslan Yürekli Richard) hiç bir sonuca ulaşamamıştır. Selahaddin Eyyubi, ölmeden önce ülkeyi hanedan üyeleri arasında paylaştırmış, bu da devletin kısa zamanda dağılmasına yol açmıştır.

Eyyubi Devleti, 1250 yılında Memluk komutanı Aybeg tarafından yıkılmıştır.

Memlükler (1250-1517)

Devletin kurucusu Memlük komutanı İzzeddin Aybeg’dir. Moğolları tarihte ilk kez 1260 Ayn Calud Savaşı’nda yenerek Avrupa’nın Moğol istilası altına girmesini önlemişlerdir.

Abbasi halifeliğini Mısır’da sürdürme politikası izlemişler, Türkçeyi resmi dil olarak kabul etmişlerdir.

Memlüklüler’in , Arapların yaşadığı yerde kurulmalarına rağmen Türkçe’yi resmi dil ilan etmeleri ve ülke yönetiminde yükselmenin ön şartı olarak Türkçe bilmeyi esas almaları milliyetçi olduklarını gösterir.

Memlükler, Yavuz Sultan Selim’in 1516-1517’deki Mısır Seferi ile son bulmuştur. Bu gelişme ile birlikte halifelik Osmanlılara geçmiştir.

KAYNAK: GENEL BİLGİ ANSİKLOPEDİSİ – FOTOĞRAF: PİXABAY

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir