ORHAN KEMAL

Asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü olan Orhan Kemal, 15 Eylül 1914’te Adana’nın Ceyhan ilçesinde doğdu. Babası Abdülkadir Kemali bey TBMM’de milletvekilliği ve Adalet Bakanlığı yapmıştır.

Adana’da Ahali Cumhuriyet Fırkasının kurucusu olan Abdülkadir Kemali bey daha sonra partisinin kapatılması üzerine Beyrut’a yerleşti. 1932’de Türkiye’ye geri döndükten sonra Orhan Kemal, çırçır fabrikalarında işçilik, dokumacılık ve ambar memurluğu yapmıştır.

1937 yılında evlendi ve 1938 yılında Niğde’de askerlik görevinin yaparken Ceza Yasasının 94. maddesine muhalefetten yargılandı ve 5 yıl hüküm giydi.

1940 yılında Bursa Cezaevi’nde Nazım Hikmet’le tanışması sanat yaşamının önemli dönüm noktası oldu. 26 Eylül 1943 yılında serbest kalan Orhan Kemal 1951 yılında İstanbul’a yerleşti. Bu dönemden itibaren geçimini yazarlık yaparak sağladı. 1966 yılında bir ihbar nedeniyle tutuklanarak Sultanahmet Cezaevi’ne gönderildi. 35 gün sonra salıverildi. 1970 yılında davetli olarak gittiği Sofya’da öldü.

İlk şiirlerini Raşit Kemali adıyla Yedigün ve Yeni Mecmua gibi dergilerde yayınlamıştır. Nazım Hikmet’in etkisiyle düz yazıya yönelmiş ve ilk düz yazısını ”Balık” adıyla 1940 yılında Yeni Edebiyat gazetesinde yayınlamıştır.

İlk öykülerini ise 1942 ve 1943 yılında İkdam ile Yurt ve Dünya dergilerinde yayınlandı. Kardeş payı ile 1958 yılında Sait Faik Hikaye Armağını’nı kazanan Orhan Kemal, Önce Ekmek ile 1969 yılında yılında Sait Faik Hikaye Armağını’nı ve TDK öykü ödülünü kazandı. 72. koğuş, Murtaza, Eskici Dükkanı, Kardeş Payı ve İspinozlar adlı yapıtını oyunlaştırdı.

72. koğuş ile 1967 yılında Ankara Sanatseverler Derneği tarafından en iyi oyun yazarı seçildi. Orhan Kemal’in ailesi tarafından 1972 yılından beri yazarın ölüm yıl dönümünde verilmek üzere Orhan Kemal Roman Armağanı düzenlenmektedir. İstanbul’da kendi adını taşıyan müzesi bulunmaktadır.

ESERLERİ:

Öykü:

  • Ekmek Kavgası 1949, Sarhoşlar 1951, Çamaşırcının Kızı 1952, 72. Koğuş 1954, Grev 1954, Arka Sokak 1956, Kardeş Payı 1957, Babil Kulesi 1957, Dünyada Harp Vardı 1963, Mahalle Kavgası 1963, İşsiz 1966, Önce Ekmek 1968, Küçükler ve Büyükler (ölümünden sonra) 1971.
  • Öykülerinden yapılan derlemeler Bilgi Yayınevi’nce dört cilt olarak yayınlandı: 1. Yağmur Yüklü Bulutlar 1974; 2. Kırmızı Küpeler 1974; 3. Oyuncu Kadın 1975; 4. Serseri Milyoner/İki Damla Gözyaşı 1976. Arslan Tomson, (ö.s.) 1976; İnci’nin Maceraları (ö.s.) 1979.

Roman:

  • Baba Evi 1949, Avare Yıllar 1950, Murtaza 1952, Cemile 1952, Bereketli Topraklar Üzerinde 1954, Suçlu 1957, Devlet Kuşu 1958, Vukuat Var 1958, Gavurun Kızı 1959, Küçücük 1960, Dünya Evi 1960, El Kızı 1960, Hanımın Çiftliği 1961, Eskici ve Oğulları 1962 ( Eskici Dükkanı adıyla 1970), Gurbet Kuşları 1962, Sokakların Çocuğu 1963, Kanlı Topraklar 1963, Bir Filiz Vardı 1965, Müfettişler Müfettişi 1966, Yalancı Dünya 1966, Evlerden Biri 1966, Arkadaş Islıkları 1968, Sokaklardan Bir Kız 1968, Üç Kağıtçı 1969, Kötü Yol 1969, Kaçak (ö.s.) 1970, Tersine Dünya (ö.s.) 1986.

Oyun:

  • İspinozlar 1965, 72. Koğuş 1967

Anı:

  • Nazım Hikmet‘le Üç buçuk Yıl 1965

İnceleme:

  • Senaryo Tekniği ve Senaryoculuğumuzla İlgili Notlar 1963

Röportaj:

  • İstanbul’dan Çizgiler (ö.s.) 1971

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir