ROSENHAN DENEYİ

AKIL SAĞLIĞI

Rosenhan deneyi akıl sağlığı yerinde olmayan hastalara konulan tanıların ne kadar doğru olduğunu araştırmaya yönelik yapılmış bir deneydir. 1969-1972 yılları arasında bir dergide yayınlanan Stanford üniversitesi öğretim üyesi psikolog David Rosenhan tarafından yapılmıştır.

Rosenhan, eğer akıl sağlığı yerinde olmak veya olmamak diye birşey varsa bunu nasıl anlayabiliriz düşüncesinden yola çıkan Rosenhan, hastahaneye 8 kişilik bir ekip gönderip doktorlara sadece garip sesler duyuyoruz demesini istiyor.

Değişik mesleklerde 8 yalancı hastanın çoğunluğuna şizofreni birine ise manik depresif psikoz tanısı koyuldu. Daha sonra akıl hastanelerine sevkedildiler. Aslında yalancı hastaların hiç biri bu kadar kolay olacağını düşünmüyorlardı.

Gittikleri hastane de normal davranan bu 8 kişiden en erkeni 7 günde en geç olanı ise 52 günde taburcu olabildi. Anvak doktorlar onların geçici olarak iyileştiğine inanmıştı. Hastane çalışanları ve hemşireler dahil kimse onların rol yaptığını anlamamıştı. Ama gerçek hastalardan 35 kadarı onlara inanmamış rol yaptıklarını söylemiştir.

Deney sonunda Rosenhan hazırladığı rapora “Psikiyatri hastanelerinde akıllıyı deliden ayıramadığımız aşikardır” notunu eklemiştir. Hastanelerin sağlıklı insanlarda hastalık bulma eğilimi, iyileşen insanların sağlıklı olduğunu ilan etmesine oranla daha fazla olduğunu belirtmiştir.

Buna rağmen hastane yetkilileri Doktorlarına güvendiklerini ve asla yanlış yapmayacaklarını açıkladılar. Daha sonra Rosenhan hastaneye 3 ay yalancı hasta göndereceğini açıkladı. 3 ay boyunca hastahaneye başvuran 193 hastanın 41’i yalancı hasta olarak tespit ediliyor. Ama asıl mesele şu ki Rosenhan 3 ay boyunca hastaneye hiç hasta göndermemiştir. Yani doktorlar yine yanılıyorlar.

Rosenhan deneyi ile birlikte insanlar arasında bir hareketlenmeye neden oldu. Psikiyatrik tanıların güvenilmez oluşu ve hastanelerin gevşek davranması sorgulanmaya başlandı.

Sadece hastanın şikayetlerine göre tanı koymak ne kadar doğru olabilir ki….

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir