SATÜRN’ÜN İAPETUS UYDUSU

Satürn’ün etrafında dev bir uydu ailesi bulunur. Bu kalabalık uydulardan büyük olanlar isimlerini Yunan mitolojisindeki devlerden alır. İapetus ismini eski Yunan mitolojisinde Uranüs ve Gaianın oğlu olan aynı isimli tanrıdan İapetus’tan alır.  Bu uydulardan biriside Satürn’ün üçüncü büyük uydusu olan İapetus’tür.

İapetus uydusu, Giovanni Domenico Cassini tarafından 25 Ekim 1671’de keşfedilmiştir. Iapetus en çok dramatik iki tonlu rengiyle bilinse de keşfedildiği zamandan bugüne fiziksel özellikleriyle ayırt edilir olmuştur.

Satürn’e uzaklığı 3.6 milyon km olan İapetus’un yörüngesi diğer büyük uyduların çok uzağındadır. Yörüngedeki hızı 3.26 km/s olan uydunun yörünge süresi 79.3 Dünya günüdür.

Satürn’ün Yüzey sıcaklığı −183 °C ila −143.15 °C arasındadır ve yarı çapı yaklaşık 735 km’dir.

İapetusun esas yarım küresini oluşturan karanlık bölgeye Cassini Regio adı verilmiştir. Bu karanlık bölgedeki maddelerin uydu dışından geldiğine dair teoriler de vardır. Ayrıca Satürn’ün Phoebe halkasında bulunan karbon tozu birikintileri koyu renkli bölgenin oluşumunu tetiklediği düşünülüyor. Diğer yarım küresinin ise parlak bir yüzeyi vardır.

İapetusun yüzeyinde bolca bulunan kraterlerden anlaşılacağı üzere uydunun yüzeyine şiddetli çarpmalar gerçekleşmiştir. Bazı kraterler 580 kilometre çapındadır. Aynı zamanda uydunun yüzeyinde 1300 km boyunca uzanan, 20 km genişliğinde ve 13 km yüksekliğinde kule benzer çıkıntılara olduğu biliniyor.  

Çoğu bilim adamının desteklediği teoriye göre bu yüksekliklerin oluşması, ilk dönemde uydunun çok hızlı dönmesinden kaynaklandığı sonucuna varılıyor. Ancak bunların nasıl oluştuğuna dair henüz bir tutarlı kanıt bulunmuş değil. 

Voyager 1 ve 2 uzay aracları görev uçuşunda iken uydunun yakınından geçerken ilk olarak bu dağları fark etmiş ve Voyager dağları olarak tanımlanmıştır. İapetus hakkında Voyager ve Cassini uzay aracı önemli bilgiler toplayarak Dünyaya gönderdi. 10 Eylül 2007 yılında Cassini uzay aracı uyduya 1227 km gibi bir mesafeye kadar  yaklaşmıştır. 

KAYNAK: GEZEGENLER KİTABI(TÜBİTAK YAYINLARI)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir