SİVAS-GÖKMEDRESE

Asıl adı Sahibiye Medresesi olan medrese, Anadolu Selçuklu Devleti’nin önemli eserlerinden biridir. Sivas ili sınırları içerisinde bulunan medrese gök yüzüne ait birçok simgeyi taşısa da adını esas olarak turkuvaz renkli çinilerinden alıyor.

Yapının giriş kapısının üzerindeki kitabesinde II. İzzettin Keykavus devrinde Selçuklu veziri Sahip Ata Fahreddin Ali tarafından yaptırıldığı belirtiliyor. 1271’li yıllarda yaptırılan medresenin mimarının ise taç kapısının oradaki imzasından anlaşıldığı üzere Konyalı Kaluyan olduğunu anlaşılıyor.

Özgün halinde iki katlı olduğu düşünülen kesme taş bina, açık avlulu dört eyvanlı medrese planına uygun inşa edilmiş. Muhteşem taş işçiliği ile etkileyici bir tasarım olan mermer taç kapı, gün içinde değişen ışığa göre farklılaşan kartal, aslan, boğa, ejder gibi hayvan başları, iri yıldızlar ve hayat ağaçları motifleriyle dikkat çekiyor.

Yapıda bulunan hayvan başlarının Türk takviminde yer alan 12 hayvanda atıfta alınarak, burçları simgelediği düşünülüyor. Kırmızı tonlardaki tuğlaların arasına yerleştirilmiş mavi çinilerden yapılma iki minare ve köşelerdeki kuleler, taç kapısının görkemini düşey hatlarıyla daha belirgin hale getiriyor.

Medresenin dört köşesi birer ve uzun kenarları ikişer payanda kulesiyle güçlendirilmiş medrese cephesi; solunda yer alan üç dilimli kemer, iki satırlık kitabe, üç tarafı çevreleyen geometrik bordür ve iki yandaki bezemeli pencereler ve çeşmelerle daha hareketli ve estetik bir görünüme sahip oluyor.

Taç kapıdan içeri girdikten sonra yıldız tonozlu geçiş mekanından dört eyvanlı, ortası havuzlu avluya ulaşılıyor. Avlu çevresinde 24 oda bulunuyor.

Giriş eyvanının sağında kubbeli bir mescit, solunda da dar-ül hadis yani dersane bölümü bulunuyor. Kubbesi çinilerle bezenmiş mescidin ahşap minberi sonradan yapılmıştır. Mihrabın büyük bir kısmı günümüze kadar gelebilmiştir. Çini ile kaplı olup üzerinde Ayet-el Kürsi yazılıdır. Üçgenler ile kubbeye geçişin sağlandığı mescidin kubbesi ve etekleri de çini tezyinatlıdır.

Medrese 1904 yılında Sivas Valisi tarafından onarılmıştır. 1926 yılında ise okul olmuştur. 1934-1967 yılları arasında müze olarak kullanılan Sivas Gökmedrese , anıtsal taç kapısı ve mavi çini süslemeleriyle Anadolu Selçuklu Mimarlığının en yetkin eserlerindendir.

KAYNAK: 100 MİMARİ ŞAHESER (MELTEM CANSEVER), GENEL BİLGİ ANSİKLOPEDİSİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir