VAN-Hoşap Kalesi

Hoşap kalesi, Van’a yaklaşık 50–60 km arası uzaklıkta Van-Başkale yolu üzerinde, Güzel su mevkiinde bulunan bir kaledir. Kale son halini Orta Çağ’ da almıştır. Sarp bir yamaç üzerinde bulunan kale Türkiye’nin en etkili savunma yapılarından birisidir.

Tüm birimleri büyük ölçüde sağlam kalabilmeyi başarmış ve dayanıklı bir kaledir. Kale, Van’ın Gürpınar İlçesinin Hoşab bucağına adını veren nehrin kenarın da yer alan kalenin, özgün halinde Urartular döneminde askeri garnizon olarak yaptırıldığı kabul ediliyor.

KALENİN TARİHİ

Kalenin bulunduğu bölge Urartuların ardından Medlerden Perslere, Makedonya İmparatorluğundan Roma ve Bizanslılara çeşitli Uygarlıkların geçişine sahne olmuştur. 11. yüzyılda Selçuklu döneminde kale Ermeni Vaspurkan Persliğinden alınmış ve 1548’de Osmanlı hakimiyetine geçmiştir.

Kalenin günümüze ulaşan hali Osmanlılar zamanında Urartu zamanından kalma temeller üzerine ve birkaç Ermeni yapısı kalıntılarının üzerine inşa edildiği kabul edilen kaledir. Kalenin iç kapısında bulunan kitabeden yola çıkılarak 1643 yılında yapıldığı düşünülüyor. Araştırmalara göre kalenin, Karakoyunlular zamanında bölgeye yerleşmiş Mahmudi aşiretinin beylerinden Sarı Süleyman tarafından yaptırıldığı biliniyor.

KALENİN ÖZELLİKLERİ

Yol tarafından bakıldığından daha ihtişamlı gözüken kalede şift renkli kesme taşlardan inşa edilen taç kapısı ve kapının iki tarafında zincirlerle bağlı aslan figürleri ile etkileyici bir izlenim sunuyor. Evliya Çelebi’nin Nahçıvan demirinden yapılma olduğunu söylediği 5 santim kalınlıkta ve 4 metre yükseklikteki kapı yapının güzelliğini ön plana çıkarıyor.

Üç surla çevrelenmiş yapı içerisinde 2 adet cami, çeşmeler, yer altı zindanları, harem bölümü, en üst kotta seyir köşkü ve üç hamam bulunuyor. Ancak bu yapılar yer yer harap olmuş durumdadır. Burç ve kuleler ile güçlendirilen kalenin mazgal ve gözetleme birimleri de değişik formlarıyla dikkat çekiyor. Kale bulunduğu yamaç itibariyle kuzeyden itibaren 4 kademe şeklinde inşa edilmiş.

Kalenin Kuzey tarafı daha çok savunma amaçlı olarak burçlar, kaleler inşa edilmiştir. Güney tarafı ise genel olarak yaşam alanı şeklinde inşa edilmiş.

19. yüzyıla kadar kullanılması sayesinde günümüze kadar gelebilen yapı 2007 yılından bugünlere dek Van 100. yıl üniversitesi, Kültür bakanlığı adına restorasyon ve kazı çalışmalarını sürdürüyor. Hoşap Kalesi ülkemiz için incelikli taş işçiliği ve demir kapısıyla görkemli ve sağlam bir örnek.

KAYNAK: 100 MİMARİ ŞAHESER(MELTEM CANSEVER)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir